Reacties op de Amerikaanse terugtrekking uit het VN-klimaatverdrag
De beslissing van de Verenigde Staten om zich terug te trekken uit de Verenigde Naties Frameworkconventie inzake Klimaatverandering (UNFCCC), de belangrijkste internationale instantie die zich bezighoudt met het bestuderen en aanpakken van de klimaatcrisis, wordt door de Europese Unie als “spijtig en onfortuinlijk” beschouwd, zo verklaarde Wopke Hoekstra, de EU-commissaris voor Klimaat, op donderdag.
Historische context en recente ontwikkelingen
Voordat deze stap werd gezet, had president Donald Trump de VS – de op één na grootste uitstoter van broeikasgassen ter wereld na China – voor de tweede keer uit het Klimaatakkoord van Parijs gezet sinds hij in functie trad vorig jaar. Daarnaast gaf hij opdracht aan zijn minister van Buitenlandse Zaken om te onderzoeken welke internationale organisaties en verdragen mogelijk tegen de belangen van de Verenigde Staten ingaan.
Na deze evaluatie gaf Trump op woensdag het bevel aan zijn administratie en overheidsagentschappen om onmiddellijk de Amerikaanse deelname aan 66 groepen te beëindigen. Van deze groepen maken er 31 deel uit van het VN-systeem, waaronder de UNFCCC, UN Energy en UN Oceans.
Redenen achter de terugtrekking
Volgens de Amerikaanse overheid bevorderen veel van deze organisaties radicale klimaattechnieken, wereldwijde governance en ideologische programma’s die in strijd zouden zijn met de soevereiniteit en de economische belangen van de VS. In een memo van het Witte Huis werd benadrukt dat “veel van deze instanties beleid ondersteunen dat radicaal afwijkt van de Amerikaanse belangen op het gebied van klimaat en economische kracht.”
Daarnaast werd de VS ook uit de Intergouvernementele Panel over Klimaatverandering (IPCC) teruggetrokken, een non-UN-organisatie die wetenschappelijk onderzoek coördineert en rapporten uitbrengt die de mondiale klimaatmaatregelen sturen.
De positie van de Europese Unie
Wopke Hoekstra benadrukte dat de EU “ondubbelzinnig” doorgaat met het ondersteunen van internationaal klimaatonderzoek en zich blijft inzetten voor wereldwijde samenwerking bij het aanpakken van klimaatverandering. Volgens hem blijft de EU voorstander van een gezamenlijke aanpak en het behoud van internationale klimaatinitiatieven.
Ook voegde hij eraan toe dat Europa zijn eigen klimaat- en energieagenda zal blijven nastreven, met focus op verdere verbetering van de concurrentiekracht en het versterken van de onafhankelijkheid in klimaatmaatregelen.
Reacties van andere belangrijke actoren
De Duitse milieu-minister, Carsten Schneider, stelde dat de Amerikaanse terugtrekking uit de UNFCCC niet als een verrassing kwam. Volgens hem heeft de recente ronde van wereldwijde klimaatonderhandelingen in Brazilië aangetoond dat de VS in haar standpunten enkel bleef vasthouden aan een anti-klimaatpositie, zonder steun van andere grote landen.
