Een introductie tot de recente ontwikkelingen in Jordanië en de regio
In de recente ronde van diplomatieke ontmoetingen reisden Ursula von der Leyen en António Costa af naar Amman voor wat wordt beschouwd als de eerste volledige top van de EU met Jordanië volgens Brussel. De focus ligt op het herstel van de betrekkingen, vooral na de verslechterde relatie met Israël, dat onder druk staat door handelsstrafmaatregelen. De Europeanen willen Jordanië meer inzetten als stabiliserende kracht in de regio en hebben vorig jaar de banden versterkt door een steunpakket van 3 miljard euro te beloven.
Echter, de reis liep niet zonder problemen. Het voorbereiden van het gezamenlijke document verliep moeizaam, vooral omdat Jordanië zich verzetten tegen harde taal over de Russische invasie in Oekraïne. Diplomaten meldden dat landen zoals Litouwen en Estland aandrongen op strengere bewoordingen, terwijl de definitieve tekst een meer voorzichtige toon aansloeg door te verwijzen naar internationaal recht en de VN-verklaringen zonder Rusland expliciet te noemen. Een EU-diplomaat stelde voor om het benaderingsmodel wat betreft gezamenlijke verklaringen te herzien.
De betekenis van de ontmoetingen met Syrië en migratievraagstukken
Na de top in Amman vlogen de EU-topfiguren door naar Syrië, waar ze Ahmed al-Sharaa ontmoetten, een ex-terrorist die na de val van Bashar al-Assad de facto leider is geworden. Hoewel niet hun eerste ontmoeting, krijgt deze politieke ontmoeting extra gewicht vanwege de symboliek van de reis. De EU wil al-Sharaa wel inzetten voor het migratievraagstuk, dat een prioriteit is voor von der Leyen in het licht van de toenemende rechts-populistische partijen in Europa.
De relatie met Syrië wordt complexer door het debat over terugkeer en uitzettingen van Syriërs, waarbij vooral gelet wordt op personen die als ‘veiligheidsrisico’ worden beschouwd of veroordeeld zijn. Duitsland heeft recent een Syriër uitgezet onder een bilaterale overeenkomst, en er worden in Brussel gesprekken gevoerd over verdere terugkeer van Syriërs onder strikte voorwaarden. Het Duitse voorbeeld toont een verandering in beleid, waarbij de focus ligt op terugkeer als onderdeel van de migratieaanpak.
Internationale relaties en geopolitieke spanningen
In het bredere internationale veld worden maatregelen besproken zoals de mogelijke militaire betrokkenheid van Duitsland in Oekraïne, terwijl de VS nadenken over de status van Groenland en Denemarken. De Amerikaanse minister Rubio staat klaar voor gesprekken met Groenlandse en Deense vertegenwoordigers, wat onder de aandacht komt door de recente dreiging vanuit de VS om Greenland als strategisch doel te gebruiken. Brussel uitte eerder in Cyprus zorgen over de Amerikaanse signalen omtrent Greenland en benoemde de zaak als een onderdeel van de grotere geopolitieke spanningen.
Ook Frankrijk zet zich actief in in de regio en werkt samen met Duitsland en Polen aan een strategie voor het geval de VS inzet op militaire acties in de Noordpoolgebieden. Het conflict rondom de Amerikaanse dreiging onderstreept de complexiteit van internationale betrekkingen en de betrokkenheid van Europese landen in hedendaagse geopolitieke strategieën.
Economische en handelstechnische ontwikkelingen in de regio
Deze week kwam de Commissie in actie met betrekking tot de Mercosur-overeenkomst. Een laatste帧 concessies werden gepresenteerd om de steun van belangrijke lidstaten te winnen, waaronder Frankrijk en Polen. Terwijl de ondersteuning groeit, kijken vooral Italië en Cyprus naar de uiteindelijke goedkeuring. Italië geeft voorwaarden aan en heeft een cruciale rol in het al dan niet bevestigen van de overeenkomst, die mogelijk op 12 januari wordt ondertekend in Paraguay.
De diplomatieke bewegingen binnen Europa rond handels- en landbouwbeleid worden nauwlettend gevolgd door de betrokken staten en markeren een belangrijke fase in de regionale samenwerking.
Lokale en nationale politieke ontwikkelingen binnen Europa
Op nationaal niveau blijven de spanningen binnen verschillende Europese hoofdsteden groot. In Athene is een Griekse MEP uit Syriza gezet wegens steun aan een nieuwe politieke beweging, opgericht door de vriendin van een dodelijk treinongeval. In Parijs uitte de voorzitter van de rechterlijke macht scherpe kritiek op vermeende Amerikaanse inmenging in de rechtszaak rond Marine Le Pen. In Reykjavík is de politieke strijd rond het leiderschap van Viðreisn volop gaande, terwijl in Oslo de klimaatverandering steeds zichtbaarder wordt met recordtemperaturen en Arctische verschijnselen.
Tot slot heeft Spanje in Madrid een belangrijke politieke discussie over de verhouding tot Catalonië gevoerd. Pedro Sánchez bereidt zich voor op nieuwe onderhandelingen om de regionale autonomie en financiën te herzien, terwijl in Denemarken spanningen ontstaan tussen met name Groenland en Denemarken zelf over strategische en militaire kwesties.
Het laatste woord: interne en externe bedreigingen
Een interne nota van Hamas beschrijft de sympathie van een voormalig EU-diplomaat voor de Palestijnse zaak en Hamas zelf, wat vragen oproept over de bindingen van EU-ambassadeurs met organisaties die tegen het officiële beleid ingaan.
Bovendien wordt de mogelijke destabiliserende rol van grote internationale actoren in de regio besproken, zoals de herschikkingen in het Amerikaanse beleid en de vragen rond de relatie tussen Donald Trump en Vladimir Poetin. Deze voorbeelden illustreren de voortdurende politieke dynamiek en geopolitieke risico’s waarmee Europa en haar partners geconfronteerd worden.
