Nieuwe ontwikkeling in de Nederlandse vogelstatus
Voor het eerst in twee decennia heeft Zweden officieel een vogelsoort verloren, volgens rapportages van natuurbeschermingsorganisaties. De sneeuwuil is in Zweden als uitgestorven verklaard, een gebeurtenis die identifiering geeft van de verandering in de lokale biodiversiteit en de impact van milieuproblemen. Wetenschappers suggereren dat klimaatverandering mogelijk een belangrijke factor is bij de achteruitgang van deze soort, onder meer door verstoring van het fragiele ecosysteem in het Arctische gebied.
De invloed van klimaatverandering op de sneeuwuil
Volgens BirdLife International leidt warmere winters tot meer regen en minder sneeuwval, wat op zijn beurt de sneeuwgrotten ondermijnt die lemmingen, de voornaamste voedselbron van de uilen, gebruiken om te overleven. Deze veranderingen in hun leefomgeving verminderen de kans dat de uilen zich voortplanten en overleven in het gebied.
Algemene kenmerken en verspreiding van de soort
De sneeuwuil behoort tot de grootste uilensoorten ter wereld en woont in koude regio’s rondom de Noordpool. Deze omvatten onder andere Alaska, Canada, Noord-Rusland en Scandinavië. De soort is algemeen bekend dankzij de populariteit in de media, met name door het personage Hedwig in de Harry Potter-films.
Veranderingen in de conservatiestatus
In november stelde het Zweedse Centrum voor Soorteninformatie voor om de sneeuwuil als “uitgestorven” te classificeren in Zweden in de voorlopige beoordeling voor de rode lijst van 2025, nadat sinds 2015 geen broedgevallen meer zijn waargenomen. Het centrum, dat onderdeel is van de Zweedse Landbouwuniversiteit (SLU), werkt de lijst elke vijf jaar bij. De nieuwste versie van de lijst wordt verwacht in maart 2026.
Recente schattingen en wereldwijde status
Volgens een wetenschappelijke studie gepubliceerd in het tijdschrift Bird Conservation International eind 2024, wordt de wereldwijde populatie van sneeuwuilen geschat op tussen de 14.000 en 28.000 broedparen. Internationale waarnemingen en prognoses geven aan dat de soort in 2017 nog als kwetsbaar werd gekwalificeerd op de internationale rode lijst van de IUCN, met een geschatte afname van 30% in de afgelopen tien jaar, dat ongeveer drie generaties beslaat.
Huidige verspreiding en toekomstperspectieven
Hoewel sneeuwuilen niet meer in Zweden worden waargenomen, blijven ze voorkomen in Scandinavië, aldus bioloog Mikael Svensson van de SLU. Het herstellen van de lemmingpopulaties zou mogelijk de terugkeer van de sneeuwuil kunnen stimuleren, aangezien de vogel onregelmatig migreert over enkele duizenden kilometers afhankelijk van de beschikbaarheid van prooidieren.
