De politieke crisis en de financiële onzekerheid voor medisch personeel
Het vertrek van de Bulgaarse regering heeft geleid tot een onduidelijke situatie voor de gezondheidszorgsector. Duizenden artsen en ander medisch personeel wachten nog op salarisverhogingen die oorspronkelijk waren beloofd voordat de plotselinge ontslagname van de regering de financiële plannen vastzette. De Bulgaarse Vereniging van Gezondheidswerkers heeft verklaard dat ze nog steeds op “protestniveau” blijven en vasthouden aan hun eis van een salarisverhoging van 150 procent.
In december presenteerde de regering onder leiding van Rosen Zhelyazkov een reeks onconventionele beleidsvoorstellen om financiering voor hogere lonen in de gezondheidszorg veilig te stellen zonder dat dit leidt tot een verhoogd begrotingssaldo. Een van deze voorstellen was het heralloceren van €100 miljoen uit ongebruikte middelen binnen het Operationeel Programma “Ontwikkeling van Menselijk Kapitaal” om salarisverhogingen te financieren.
Politieke ontwikkelingen en de impact op gezondheidszorgfinanciering
Uiteindelijk diende de regering haar ontslag in, onder druk van massale protesten tegen corruptie, de afwezigheid van rechtsstatelijkheid en de geplande overheidsuitgaven voor 2026 die als te hoog werden beoordeeld. Kort voor haar aftreden kondigde de regering aan dat ze akkoord was gegaan met het herverdelen van de €100 miljoen om de lonen van zorgprofessionals te verhogen.
Kostadin Angelov, voorzitter van de parlementaire gezondheidscommissie en lid van de regeringspartij GERB (EPP), stelde dat er geen probleem was en dat de maatregel mogelijk was.
De verwachting is dat een tijdelijke kabinet, dat eind januari wordt aangesteld, de plannen zal uitvoeren, waarbij GERB opnieuw een belangrijke invloed blijft uitoefenen.
Protesten en de eisen van zorgmedewerkers
Op 10 december kwamen verpleegkundigen, verloskundigen, laboratoriumtechnici en revalidatiespecialisten in heel het land in actie. Ze protesteerden omdat de coalitie haar belofte niet had nagekomen dat zorgmedewerkers vanaf 2026 een minimumstartsalaris van €1.550 zouden ontvangen. Aanvankelijk was er gepland dat de staat €260 miljoen zou overmaken om de minimumlonen voor verpleegkundigen en artsen zonder specialisatie te garanderen, maar deze fondsen werden later uit het conceptbegrotingsvoorstel geschrapt, dat uiteindelijk nooit werd vastgesteld.
Door de instorting van de huidige coalitie, gedomineerd door GERB, werden ook de onderhandelingen over loonsverhogingen met artsen en verpleegkundigen definitief stopgezet. De leiders van de gezondheidssector roepen alle professionals op waakzaam te blijven totdat een nieuwe regering en een nieuwe begroting bestaan en de gewenste salarisverhoging van 150 procent wordt vastgesteld.
Tekorten en oorzaken in de Bulgaarse gezondheidszorg
Bulgaarse ziekenhuizen worden geconfronteerd met ernstige personeelstekorten, vooral onder verpleegkundigen en gespecialiseerde artsen, vooral in kleinere steden. De belangrijkste oorzaak is het lage salaris, dat velen ervan weerhoudt in eigen land te blijven werken en hen stimuleert naar beter betaalde banen in welvarendere West-Europese landen te vertrekken.
Uit parlementaire discussies in december bleek dat sommige ziekenhuizen, zelfs in Sofia, ervaren artsen die aan de Hoofd Afdeling werken, een basissalaris van €1.200 ontvangen, terwijl verpleegkundigen slechts €800 verdienen. Ter vergelijking: het gemiddelde salaris in Sofia ligt rond de €1.700.
