De voortdurende demonstraties en hun impact op het regime
Tijdens de afgelopen twee weken hebben massale protesten zich uitgebreid door Iran en vormen daarmee een van de grootste uitdagingen voor de islamitische theocratische regering die sinds de revolutie van 1979 aan de macht is. De protestbeweging heeft met name de grote steden van het land getroffen, waar duizenden mensen de straat op gingen om het regime te kritiseren.
Op 29 september werden nieuwe massabijeenkomsten gehouden, ondanks het verbod op internettoegang dat door de Iraanse autoriteiten was opgelegd. Beelden die door internationale media en sociale platforms zijn bevestigd, tonen dat in onder andere Teheran, Mashhad, Tabriz en Qom duizenden mensen zich verzamelden, protesterend tegen de islamitische regering.
Volksprotesten in verschillende Iraanse steden
In de wijk Saadatabad in Teheran klonken geluiden van potsnavelen en werden leuzen zoals “dood aan Khamenei” geroepen, terwijl auto’s toeterden ter steun. Op andere beelden is te zien dat soortgelijke grote protesten zich afspeelden in deze hoofdstad, evenals in de oostelijke stad Mashhad, de noordelijke stad Tabriz en Qom, dat bekendstaat als religieus centrum.
In Hamedan, in het westen van Iran, werd een man gefilmd terwijl hij een gevangenisvlag uit de monarchietijd van Iran zwaaide te midden van branden en dansende mensen. Dit soort symbolische protesten onderstrepen de verhevigde onrust onder de bevolking.
De rol van Reza Pahlavi en verdere protestplannen
Reza Pahlavi, de zoon van de afgezette Iraanse sjah en momenteel woonachtig in de Verenigde Staten, prees de grote belangstelling voor de protesten van de vrijdag en sprak zijn verwachting uit dat Iraniërs meer gerichte acties zouden ondernemen. In een videoboodschap op sociale media verklaarde hij dat het doel niet langer alleen is om de straat op te gaan, maar ook om te plannen voor het overnemen en vasthouden van stadscentra. Hij zei bovendien klaar te zijn om terug te keren naar Iran, wat volgens hem zeer nabij zou zijn.
De activisten maken zich zorgen dat de internetuitval de repressie door de autoriteiten kan verhullen, terwijl een mensenrechtenorganisatie uit Noorwegen beweert dat al minstens 51 mensen zijn gedood tijdens de harde onderdrukking. Nobelprijswinnares Shirin Ebadi waarschuwde dat de Veiligheidstroepen mogelijk voorbereid zijn op een massale bloedbad onder de cover van de communicatiestop.
Repressie en uitspraken van de Iraanse leiders
De Iraanse autoriteiten stellen dat verschillende veiligheidsmedewerkers zijn omgekomen tijdens de protesten. Op vrijdag hield Ayatollah Khamenei een toespraak waarin hij zich fel uitliet over de ‘vandalen’ en beloofde dat Iran zich niet zal terugtrekken. Hij gaf de Verenigde Staten de schuld van de onrust, een beschuldiging die door andere Iraanse functionarissen werd herhaald.
De Amerikaanse president Donald Trump heeft op vrijdag opnieuw aangegeven dat hij niet uitsluit dat er militaire acties tegen Iran worden ondernomen. In reactie op de steun van de VS en Israël voor een 12-daagse oorlog in juni, stelde Trump dat Iran in grote problemen verkeert en dat de bevolking enkele steden lijkt over te nemen die enkele weken geleden nog ondenkbaar waren.
Volgens Trump sollten de Iraanse leiders daarom terughoudend zijn met het gebruik van geweld, omdat de Verenigde Staten klaarstaan om te reageren. Hij waarschuwde dat als Iran begint te schieten, ook de VS zullen reageren, en onderstreepte dat de situatie vol risico’s zit voor het regime.
