Een opmerkelijke stijging in ziekenhuisopnames
In 2025 registreerden Bulgaarse gezondheidsautoriteiten een recordaantal ziekenhuisopnames, wat de bezorgdheid vergroot dat deze gegevens worden misbruikt voor financiële voordelen. Volgens gegevens van het Nationaal Informatie Systeem Gezondheidszorg (NHIS) werden in dat jaar 2,6 miljoen patiënten opgenomen, terwijl het land slechts over een bevolking van ongeveer 6,4 miljoen beschikt. In slechts vier jaar tijd is het aantal ziekenhuisopnames verdrievoudigd, van 880.000 naar 2,6 miljoen per jaar.
Een veelvoorkomende praktijk in Bulgarije is dat ziekenhuizen patiënten laten tekenen voor opnamebewijzen, terwijl ze eigenlijk alleen medische tests uitvoeren die geen opname vereisen. Dit helpt hen om de kosten te vermijden die zij zelf zouden moeten betalen, terwijl de ziekenhuizen volledige vergoeding krijgen van de overheid voor de betreffende behandeling onder de klinische paden. Experts waarschuwen al jaren dat deze afhankelijkheid van overheidsfinanciering heeft geleid tot grootschalige fraude met documenten, zowel in publieke als private ziekenhuizen.
Grootschalige fraude en bewustzijnscontrole
De Nationale Belastingdienst (NRA), die ook het nationale register van gokverslaafden beheert, publiceerde schokkende gegevens over misbruik binnen het Bulgaarse zorgsysteem. In de eerste helft van 2025 werden bijna 4.000 personen achterhaald die tijd in gokhallen hadden doorgebracht, terwijl officiële registers melden dat zij had moeten worden opgenomen in het ziekenhuis. In dergelijke gevallen is het verplicht voor het Nationaal Ziektekostenfonds (NHIF) om een boete op te leggen aan het ziekenhuis en het onterecht betaalde bedrag terug te vorderen.
De belastingdienst benadrukte dat indien nodig ook andere instanties zullen worden geïnformeerd om een gecoördineerde en snelle juridische reactie zeker te stellen. Het kan zijn dat het Openbaar Ministerie wordt ingezet om strafrechtelijke vervolging te openen.
De rol van het systeem en de overheidsuitgaven
Volgens de rapporten van de Europese Commissie blijft het Bulgaarse gezondheidszorgmodel sterk gericht op ziekenhuiszorg. Het aantal bedden in ziekenhuizen neemt nog altijd toe, ondanks dat in 2023 slechts 57% van de bedden bezet was. Dit ligt aanzienlijk onder het EU-gemiddelde van 68%, wat wijst op een mogelijke overcapaciteit en inefficiënt gebruik van middelen. Bulgarije heeft 8,6 ziekenhuisbedden per 1.000 inwoners, wat 50% meer is dan het EU-gemiddelde. Tegelijkertijd blijft de gemiddelde verblijfsduur kort, wat wijst op een mogelijk misbruik van het systeem.
De organisatie van de zorg en de financiële prikkels spelen hierbij een grote rol. Beperkte toegang tot eerstelijnszorg dwingt patiënten om te wachten, zelf te betalen of rechtstreeks naar het ziekenhuis te gaan zonder doorverwijzing. Voor 2026 voorziet het Nationaal Ziektekostenfonds een budget van 5,28 miljard euro, bijna de helft daarvan wordt gereserveerd voor ziekenhuiszorg, met plannen voor 2,3 miljoen ziekenhuisopnames en twee miljoen outpatient procedures.
De impact van overcapaciteit en gedragsfactoren
Tijdens een parlementaire discussie kreeg minister van Volksgezondheid Silvi Kirilov vragen over de toenemende fraude in ziekenhuisopnames. Hij erkende dat het niet correct is alles als ‘namaak’ te zien, maar eerder als ‘onjuiste ziekenhuisopnames’. In 1989, met een bevolking van 8,9 miljoen, waren er 800.000 opnames. Nu, met 6,4 miljoen inwoners, is dat aantal gestegen tot 2,3 miljoen. Kirilov meldde dat bijvoorbeeld vorig jaar één patiënt 27 keer in het ziekenhuis is opgenomen.
De uitgaven aan gezondheidszorg in Bulgarije blijven onder het EU-gemiddelde, vooral omdat er onvoldoende wordt geïnvesteerd in eerstelijnszorg en preventie. Bulgarije vertoont de hoogste statistieken voor preventieve sterfte en heeft de laagste levensverwachting in de EU. Gemiddeld leven Bulgaren zes jaar korter dan andere Europeanen, namelijk 75,9 jaar in 2024.
De oorzaken hiervan liggen niet alleen in de tekortkomingen van het systeem, maar ook in gedragsfactoren. Veel Bulgaren blijven roken en volgen schadelijke gewoonten, terwijl de sterfte door hart- en vaatziekten meer dan 60% uitmaakt van alle sterfgevallen in het land. Dit wijst op een combinatie van systemische zwaktes en ongezonde leefgewoonten die de volksgezondheid blijven ondermijnen.
