Verdeeliijke standpunten binnen de EU over de verdediging van Groenland
De Franse president Emmanuel Macron heeft verklaard dat Groenland deel uitmaakt van de Europese Unie. Hij benadrukte dat, omdat het eiland toe behoort aan de EU, het tevens onder de bescherming van het bondgenootschap NATO valt. Deze uitspraak volgde op een toespraak tot Franse strijdkrachten gestationeerd op de militaire basis in Istres, in het zuiden van Frankrijk, en na een noodberaad van het Franse defensiekabinet in Parijs. Tijdens dat overleg werd ook besproken of de defensieclausule van de EU, Artikel 42.7, van toepassing zou zijn in het geval van agressie door de Verenigde Staten op Groenland.
Ondertussen verschillen de standpunten binnen de EU over de mate waarin Groenland onder het defensieverdrag valt. De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, heeft zich terughoudend opgesteld en heeft niet bevestigd dat de clausule expliciet voor Groenland zou gelden in geval van een aanval. Aan de andere kant heeft de defensiecommissaris Andrius Kubilius aangegeven dat de clausule ‘absoluut’ van toepassing zou zijn bij een aanval door de VS, indien dat zou gebeuren. Normaal gesproken is Groenland een deel van het Koninkrijk Denemarken, maar staat het niet officieel ingeschreven als lid van de EU. Het eiland verliet in 1985 de voorloper van de Europese Unie, de Europese Economische Gemeenschap.
De militaire en strategische implicaties van de uitspraak van Macron
Macron heeft verder vermeld dat Franse troepen die naar Groenland worden gestuurd, ondersteund zullen worden door land-, lucht- en zeemiddelen. Hij gaf echter geen details over de omvang of schaal van de militaire inzet. De communicatie over de Franse steun komt op het moment dat ook Zweden, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk hun betrokkenheid bij de militaire oefening ‘Arctic Endurance’ aan Groenland aankondigden. Deze oefening wordt geleid door Denemarken en participeerden al meerdere landen in de gezamenlijke inspanning.
Momenteel heeft Frankrijk 15 soldaten naar Nuuk gestuurd, de hoofdstad van Groenland. Nederland en andere landen houden de situatie nauwlettend in de gaten terwijl de spanningen rondom de regio toenemen. Na het hernieuwde expansiedrang van de Amerikaanse president Donald Trump begin januari, begonnen Denemarken en andere NAVO-lidstaten hun militaire aanwezigheid in Groenland te versterken. De internationale strategische belangen in het gebied blijven hierdoor toenemen, vooral in het licht van recente geopolitieke ontwikkelingen.
