Decisie van Hongarije en de context
De beslissing van Boedapest om politiek asiel te verlenen aan Zbigniew Ziobro, de voormalige Poolse minister van Justitie, komt een jaar nadat Hongarije eerder al asiel gaf aan Marcin Romanowski, voormalig plaatsvervangend minister van Justitie en lid van PiS. De omstandigheden rondom deze beslissingen laten zien dat Hongarije een duidelijke positie inneemt ten opzichte van de liberale en conservatieve spanningen in de regio.
De juridische situatie van Ziobro in Polen
Ziobro, die eveneens als openbaar aanklager in Polen heeft gefunctioneerd onder de vorige regering van Recht en Rechtvaardigheid (PiS), staat momenteel onder onderzoek wegens vermeende misbruik van het Justice Fund. Dit publieke fonds was bedoeld ter ondersteuning van slachtoffers van criminaliteit, maar wordt nu onderzocht op mogelijke corruptie en misbruik. Poolse aanklagers beschuldigen hem van 26 strafbare feiten gerelateerd aan het beheer van het fonds.
In november heeft het Poolse parlement zijn immuniteit opgeheven, waarna er een arrestatiebevel werd uitgevaardigd. Ziobro en zijn bondgenoten ontkennen de aantijgingen en zien de zaak als een politiek gemotiveerde vergelding door de centristische regering onder leiding van premier Donald Tusk, die sinds eind 2023 erop gericht is de rechtsstaat te herstellen na jaren conflicten met Brussel over de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht.
Hongaarse reactie en verklaringen
Volgens de advocaat van Ziobro, die de beslissing op platform X (voorheen Twitter) bekendmaakte, verleende Hongarije bescherming vanwege wat hij omschreef als “politiek gemotiveerde repressie” door Poolse officieren. Ziobro bedankte op zijn beurt de Hongaarse premier Viktor Orbán en verklaarde dat hij in het buitenland zou blijven totdat “echte garanties voor de rechtsstaat” in Polen hersteld zijn.
Daarnaast liet Ziobro weten dat hij ook internationale bescherming had aangevraagd voor zijn vrouw, met de argumentatie dat zijn familie doelwit was van een persoonlijke wraakactie, volgens hem geïnitieerd door Tusk. De Poolse regering heeft deze beweringen afgewezen en benadrukt dat het onderzoek op onafhankelijke wijze en conform de wet wordt uitgevoerd.
De politieke en diplomatieke implicaties
De beslissing van Hongarije, een land dat al jaren een bondgenoot van PiS is en kritisch staat ten opzichte van de EU-intrumenten voor de rechtsstaat, komt op een gevoelig moment. Polen probeert sinds de jarenlange juridische geschillen met de EU het vertrouwen in de relatie te herstellen na overwinningen en tegenslagen onder de vorige regering.
Het besluit van Hongarije viel precies een jaar nadat het eerder PiS-Gerelateerde Romanowski politiek asiel verleende, nadat er voor hem een intern en een Europees arrestatiebevel was uitgevaardigd. Een rechter in Warschau moet donderdag beslissen of hij de voorlopige hechtenis van de voormalig minister zal beveiligen, een zaak die door officieren wordt aangevoerd wegens het risico dat hij zich zou kunnen onttrekken aan het proces of de rechtsgang zou kunnen beïnvloeden.
