Europese leiders benadrukken dat het continent niet onderworpen is aan de invloed van grote mogendheden
In de aanloop naar de nieuwe jaarwisseling uiten Europese leiders hun vertrouwen dat Europa niet zal toegeven aan de machtstrijden van wereldwijde grootmachten. Ondanks de toenemende spanningen en crises beweert men dat het continent voldoende veerkracht heeft om autonome beslissingen te blijven nemen en niet afhankelijk is van externe machten.
De situatie in Europa: uitdagingen en politieke reacties
De afgelopen jaren waren voor Europa zwaar. De voortdurende onafhankelijkheid van Rusland in Oekraïne heeft voor aanhoudende conflicten gezorgd, terwijl recente sabotageacties onderzeese kabels destabiliteit brengen. Tegelijkertijd wordt de banden met de Verenigde Staten – lange tijd de belangrijkste bondgenoot – zwakker, wat de geopolitieke situatie complexer maakt voor de Europese Unie.
De Duitse bondskanselier Friedrich Merz noemt de huidige periode een ‘epochale verandering’, waarbij hij voorspelt dat 2025 als een keerpunt in de geschiedenis van Europa zal worden gezien. Tijdens de afsluiting van het jaar spraken leiders als Macron en Merz openlijk over de ernstige aard van de problemen. Merz waarschuwde voor de ‘warme oorlog’ waarin Rusland zich bevindt en voor de voortdurende dreigingen zoals sabotage, spionage en cyberaanvallen op Duitsland.
President Emmanuel Macron beschreef een terugloop van het internationale bestel, gekenmerkt door de heropleving van imperialismen, handelsconflicten en toenemende instabiliteit. Ook de Poolse president Karol Nawrocki benadrukte dat hoewel vrede kostbaar is, oorlog nog altijd duurder is, en riep beide militaire en economische bondgenoten op om standvastig te blijven.
De onzekerheid en onenigheid in Europa
Te midden van dergelijke uitdagingen wordt de Optimistische toon van leiders niet volledig geloofd, want de dreigende donkerte op de horizon is duidelijk zichtbaar. Terwijl Washington en Moskou elkaar tegenoverstaan en Beijing zich openlijk bemoeit met Taiwan, bereiden EU-leiders zich voor op een nieuw, moeilijk jaar. Volgens Merz verandert de relatie met de Verenigde Staten, die voorheen de belangrijkste veiligheidswaarborg waren, drastisch.
De Duitse leider benadrukte dat de samenwerking met de VS, die altijd als een betrouwbare garantie voor de veiligheid werd gezien, momenteel aan het veranderen is. Toch herhaalde hij dat Europa niet onder de macht staat van grote mogendheden: “We zijn niet overgeleverd aan de invloed van grootmachten.”
Met Macron’s politieke toekomst op een laag punt, roept hij de Franse bevolking op vast te houden aan de kernwaarden: menselijkheid, vrede en vrijheid. Macron wijst op de noodzaak om waakzaam te zijn voor buitenlandse inmenging in aanloop naar de komende verkiezingen, vooral omdat sommige partijen voorstander zijn van het afschaffen van NATO en EU.
De kloof tussen Noord en Zuid en nationale prioriteiten
In Spanje veegde premier Pedro Sánchez alle grootse verklaringen over militaire macht van tafel en richtte zich op binnenlandse successen. Hij beweerde dat zijn regering de levens van de burgers maand na maand heeft verbeterd en dat Spanje groeit als nooit tevoren. Zijn uitspraken werden ondersteund door de afwijzing van oproepen tot vervroegde verkiezingen, zowel van oppositie als binnen de eigen linkse coalitie.
In Italië deed president Sergio Mattarella, 84 jaar oud, een beroep op jonge kiezers om het land, dat slechts 80 jaar geleden werd gesticht, te koesteren. Met meer dan 440.000 jongeren die de afgelopen 15 jaar uit het land vertrokken, benadrukte hij dat de toekomst van Italië in handen ligt van de jonge generatie, die verantwoordelijk moet voelen voor het herstel van het land.
Volgens de Duitse autoriteiten blijft de kracht van Europa vooral gebonden aan de economische prestaties. Merz stelde dat het versterken van de nationale economie, door belastingverlagingen, lagere energiekosten en het verminderen van bureaucratie, essentieel is voor de militaire en politieke zelfredzaamheid van Europa.
Europa afsluit het jaar met de minimale woorden
Met de turbulentie van het afgelopen jaar op de achtergrond, resteert slechts een beschrijving van de toestand van Europa: het staat nog rechtop, maar met moeite en onder grote druk. De vooruitzichten blijven onzeker, terwijl de rapporteurs en leiders zich voorbereiden op wat komen gaat in een continent dat zich behoorlijk heeft moeten aanpassen aan nieuwe realiteiten.
