Nieuwe veiligheidsnormen voor speelgoed en de opkomst van AI-technologie
Hoewel de Europese Unie recent haar regelgeving voor kinderspeelgoed heeft aangescherpt, blijven risicovolle producten en geavanceerde technologieën zoals kunstmatige intelligentie (AI) vaak buiten beeld van de strengste controle. Tijdens de feestperiode worden bijvoorbeeld poppen en knuffels met ingebouwde AI-onderdelen verkocht, die interacties kunnen hebben met kinderen over onderwerpen die niet veilig of geschikt zijn.
De EU heeft in 2025 haar Toy Safety Regulation herzien, bedoeld om speelgoed nog veiliger te maken voor kinderen. Deze wet breidt bestaande voorschriften uit door belangrijke bepalingen te moderniseren en te verduidelijken. Toch wijst de wet slechts vaag op de opkomst van AI, een technologie die recentelijk haar weg naar de kinderkamers heeft gevonden via robotachtige speelgoedartikelen en interactieve knuffels.
Een voorbeeld hiervan is de toy Kumma, ontwikkeld door een Singaporees bedrijf, dat tijdelijk werd teruggetrokken nadat onderzoekers uit de VS waarschuwden dat het mogelijk in discussie kon gaan over seksueel expliciete onderwerpen. Hoewel het inmiddels opnieuw in de verkoop is, inclusief in de EU, is de regelgeving nog niet volledig aangepast om dergelijke risico’s expliciet te adresseren.
Compliance en de rol van AI-regelgeving
Volgens de huidige EU-wetgeving moeten fabrikanten van speelgoed tegen 2030 uitgebreide veiligheidsbeoordelingen uitvoeren, waarbij ook rekening wordt gehouden met de mentale gezondheid van kinderen. Wat betreft AI-producten is de EU-commissie van mening dat dergelijke speelgoedproducten moeten voldoen aan “strikte eisen”, maar de details blijven vaag. De toegevoegde regelgeving voor AI valt onder de uitgebreide AI-wetgeving, die risico’s van AI-toepassingen adresseert en bedrijven verplicht deze tot een minimum te beperken.
De EU heeft nog geen specifieke regels voor AI in speelgoed ontwikkeld, omdat standaarden op dat vlak nog ontbreken. Dit leidt tot politieke controverse, waarbij het voorstel om de strenge AI-richtlijnen voor hoge risico’s uit te stellen, een rol speelt. Als gevolg kunnen bepaalde veiligheidsregels voor AI-producten – inclusief speelgoed – voor langere tijd uitgesteld worden.
Chemische stoffen in speelgoed en de risico’s voor de gezondheid
De nieuwe regelgeving verbiedt gebruik van carcinogene en andere giftige stoffen in speelgoedproducten, met een specifiek verbod op zogenaamde “forever chemicals”. Deze synthetische chemicaliën, die zeer persistent zijn, kunnen zich ophopen in het lichaam en schadelijke effecten veroorzaken. Een punt van discussie is het gebruik van in balloons aanwezige verbindingen die kankerverwekkend kunnen zijn.
De ballonindustrie verzette zich fel tegen strengere regels, omdat het beperken van chemische stoffen zou kunnen leiden tot meer explosieve typische problemen tijdens de productie. Volgens Roland Chumber, directeur van de European Balloon and Party Council, worden de gevaarlijke stoffen niet opzettelijk toegevoegd, maar ontstaan ze in zeer kleine hoeveelheden tijdens de fabricage. De Europese wetgeving voor balloons is uiteindelijk slechts licht versoepeld, wat volgens velen geen volledig overzicht biedt over de gezondheidsrisico’s.
De invloed van online marktplaatsen op speelgoedveiligheid
Hoewel de nieuwe EU-regelgeving strengere eisen oplegt voor speelgoed, wordt in het online winkelplatform een ander probleem zichtbaar. Goedkopere speelgoedproducten, vaak uit China via sites zoals AliExpress, Temu en Shein, lijken niet altijd te voldoen aan EU-normen.
Een onderzoek van Toy Industries Europe wees uit dat 96% van 70 aangetroffen producten via dergelijke marktplaatsen niet aan de veiligheidsregels voldoen. Verbindingen met gevaarlijke stoffen, kleine batterijen, en speelgoed dat kleine onderdelen af kan geven, vormen risico’s voor kinderen. De enorme omvang van e-commerce complicaties controleert de EU niet volledig, waardoor de meeste gevaarlijke artikelen niet worden opgespoord of verwijderd.
Om dit aan te pakken, heeft de Europese Commissie plannen voor een nieuwe toezichthoudende instantie, maar deze is nog niet operationeel voor de huidige kerstperiode. Het blijft daarom belangrijk voor ouders en consumenten om alert te zijn op de inhoud van het speelgoed dat zij kopen en geven tijdens de feestdagen.
