De snelle uitputting van het koolstofbudget door de rijken
Volgens onderzoek van Oxfam heeft het top 1% van de wereldbevolking in slechts tien dagen hun jaarlijkse maximale hoeveelheid koolstofuitstoot verbrand. Dit is de hoeveelheid emissies die eerlijk toegerekend zou moeten worden aan elke persoon om te voorkomen dat de wereldwijde temperatuurstijging meer dan 1,5 °C boven het pre-industriële niveau uitkomt.
De organisatie karakteriseert deze gebeurtenis als “Vervuilerdag” om de onevenredige invloed van de rijkste mensen op de klimaatverandering aan te tonen. Terwijl de minder bedeelden in de wereld vaak de grootste last dragen, verbruiken de ruwe rijkdommen van de welgestelden veel meer dan hun aandeel.
Het meest welvarende 0,1% van de wereldbevolking heeft deze limiet zelfs al op 3 januari bereikt, waardoor zij nog sneller hun toegestane uitstoot hebben overschreden dan de rest.
Verschil tussen de top 1% en de rest
De analyse van Oxfam laat zien dat om de opwarming onder de 1,5 °C te houden, de top 1% tegen 2030 hun emissies met 97% zou moeten verminderen. Dit zou betekenen dat zij hun jaarlijkse uitstoot drastisch moeten terugbrengen, een doel dat vrijwel onmogelijk lijkt zonder ingrijpende veranderingen.
De uitstoot van deze groep wordt niet alleen veroorzaakt door luxueuze levensstijlen, maar ook door investeringen in de meest vervuilende industrieën. Gemiddeld hebben miljardairs een beleggingsportefeuille die jaarlijks 1,9 miljoen ton CO2 uitstoot veroorzaakt, aldus het rapport.
De geopolitieke context en beleidsveranderingen
De rapportage komt op het moment dat de Europese Unie bezig is met het terugdraaien van veel groene beleidsmaatregelen uit de eerste termijn van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen (2019–2024). Veel van deze maatregelen worden nu als belemmerend en “anti-concurrentieel” voor bedrijven beschouwd, waardoor de EU oorzaken probeert te vereenvoudigen en regelgeving aan te passen.
De internationale situatie is sinds het klimaatakkoord van 2016 aanzienlijk veranderd. Toen trok Amerikaanse president Donald Trump zich terug uit het akkoord en nam de Verenigde Staten maatregelen om de exploitatie van fossiele brandstoffen te intensiveren, wat de wereldwijde inspanningen voor klimaatbehoud onder druk zet.
