Premier Merz ontvangt Syrisch president in Berlijn
In de komende weken staat een bijeenkomst gepland tussen de Duitse kanselier Friedrich Merz en de Syrische president Ahmad al-Shaara in Berlijn. Volgens ingewijde bronnen zal de bijeenkomst voornamelijk gaan over de terugkeer van Syrische vluchtelingen en de financiële steun voor de wederopbouw van het door oorlog getroffen land. Dit vormt de eerste officiële staatsbezoek van de Syrische leider aan Duitsland sinds hij in functie trad, na de val van Bashar al-Assad eind 2024.
Al-Shaara, die eerder optrad als rebellencommandant, heeft in het verleden ontmoetingen gehad met onder andere de Amerikaanse president Donald Trump, de Franse president Emmanuel Macron en de Britse premier Keir Starmer. Toch was dit zijn eerste officiële ontmoeting met een Duitse kanselier.
De uitnodiging voor het bezoek werd vorig jaar door Merz gedaan, toen er controverse was gerezen over de terugkeer van Syriërs. Na zijn bezoek aan Damascus eind oktober, gaf de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul aan dat een snelle terugkeer niet haalbaar was vanwege de omvang van de vernietiging en de voortdurende onrust in Syrië.
Veranderende toon en het beleid omtrent terugkeermogelijkheden
Later liet Merz weten dat de repatriaties daadwerkelijk van start zouden gaan. Hij verklaarde: “De burgeroorlog in Syrië is afgelopen. Er zijn geen grondslagen meer voor asiel in Duitsland, en daarom kunnen we beginnen met de terugkeerprocedures.” Duitsland herbergt ongeveer een miljoen Syriërs en heeft tijdens de oorlog meer vluchtelingen opgevangen dan enig ander lid van de Europese Unie. Slechts een klein deel van hen keerde sindsdien terug naar Syrië, waar de leefomstandigheden nog steeds moeilijk zijn.
De omstandigheden in Syrië blijven problematisch; grote delen van het land zijn verwoest, mijnen en unexploded ordnance vormen gevaar, en in sommige gebieden, met name in het noordoosten, vindt nog steeds gevecht plaats. In de grote stad Aleppo zijn recentelijk opnieuw conflicten uitgebroken tussen de door Koerden gedomineerde SDF-milities en overheidsgezinde veiligheidsdiensten, terwijl ze eerder afspraken over stabiliteit hadden geschonden.
Wederopbouw en financiële steun na 14 jaar burgeroorlog
Buiten de terugkeerkwestie ligt de focus van de aanstaande Berlijnse gesprekken op de financiële steun voor de wederopbouw van Syrie. Daarnaast wordt ook de rol van Duitsland’s Federal Agency for Technical Relief (THW) besproken. Op vrijdag reizen EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de voorzitter van de Raad, Antonio Costa, naar Damascus om de Syrische president te ontmoeten. Dit is hun eerste bezoek aan Syrië onder het nieuwe režime.
Voorafgaand aan hun reis benadrukte de Syrische Minister van Noodhulp en Rampenbeheer, Raed al-Saleh, dat Syrie meer behoefte heeft aan Europese kennis en expertise voor herstel, dan alleen maar hulp. Volgens hem is het van belang dat met behulp van tools en knowhow de wederopbouw ondersteund wordt, naast financiële middelen.
De EU verkent post-Assad scenario’s
Het debat over Syrië binnen de EU wordt als zorgvuldig en mogelijk verdeeld beschreven. Diverse lidstaten bereiden zich voor op een gecompliceerde discussie over de terugkeer van Syrische vluchtelingen en de toekomst van het land binnen de Europese geopolitiek. Hoewel het proces gevoelig ligt, staat men voor de uitdaging om constructieve oplossingen te vinden die rekening houden met de complexe realiteit op de grond.
