De aangekondigde actie van de Franse politicus
De leider van het Franse rechts-nationalistische blok, Jordan Bardella, heeft op donderdagavond aangekondigd dat hij opnieuw probeert de Europese Commissie onder leiding van Ursula von der Leyen weg te sturen via een motie van afkeuring. Deze stap zou plaatsvinden in reactie op de goedkeuring van het EU-Mercosur handelsverdrag, dat al lange tijd controversieel is. Bardella, die leiding geeft aan de fractie Patriots for Europe in het Europees Parlement, verklaarde op X dat de Rassemblement National twee moties van censure zal indienen: één in de Nationale Vergadering tegen de Franse regering en één in het Europees Parlement tegen de Commissie van von der Leyen.
De context en politieke reacties
Zijn aankondiging volgde kort nadat president Emmanuel Macron had bevestigd dat Frankrijk tegen het Mercosur-akkoord zou stemmen. Bardella beschuldigde Macron ervan een politiek manoeuvre te voeren dat hypocriet werd genoemd omdat het pas nu werd uitgevoerd, terwijl hij ook beweerde dat Macron de Franse boeren had verraden. In Parijs nemen boerenbondverenigingen en oppositiepartijen het de regering kwalijk dat zij de Franse landbouw opoffert voor geopolitieke belangen. Op donderdag verzamelden tractoren zich in de hoofdstad terwijl de protesten werden uitgebreid.
De Franse regering vreest dat het akkoord de Europese markt zal openen voor grote hoeveelheden goedkoper vlees, gevogelte en suiker die onder soepelere milieuzorg- en dierenwelzijnsnormen worden geproduceerd. Dit zou de boeren, die al worstelen met stijgende kosten, teruglopende marges en strengere EU-regels, verder onder druk zetten.
Procedures en mogelijke uitkomsten
Verwacht wordt dat de EU-ambassadeurs het verdrag vrijdag zullen ondertekenen, wat de weg vrijmaakt voor een snelle beslissing van de Raad van de EU en voor von der Leyen om het akkoord formeel te ondertekenen in Zuid-Amerika. Voor ratificatie is goedkeuring nodig van het Europees Parlement. Het eerdere mislukken van een soortgelijke motie in oktober, die niet de vereiste dubbele meerderheid haalde, laat zien dat nieuwe pogingen niet zonder obstakels zijn. Een parlementaire functionaris gaf aan dat een nieuwe poging “niet volledig onverwacht” is, maar weinig kans op succes heeft, vooral omdat slechts 72 van de 751 parlementsleden een motie kunnen triggeren, terwijl Bardella’s fractie 85 leden telt.
Het overleven van von der Leyen en de reactie van Franse politici
Ursula von der Leyen heeft in Strasbourg met gemak een zeldzame vertrouwensstemming overleefd, ondanks de geruchten over politieke onvrede. Benjamin Haddad, de Franse minister voor Europa, reageerde op X en beschuldigde Bardella ervan dat hij sessies van het Europees Parlement oversloeg terwijl de Franse regering werkte aan waarborgen voor boeren. Deze maatregelen omvatten onder meer reciprocity in normen, strengere controles, extra financieringsvoorstellen voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) en stappen om de prijzen van meststoffen te stabiliseren.
Het blijft onduidelijk of de motie op tijd kan worden aangenomen voor de plenaire vergadering in Strasbourg in januari. Wordt ze goedgekeurd, dan zou dit leiden tot het ontslag van de volledige Europese Commissie.
