De beslissing leidt tot strengere mestverspreidingslimieten in heel Nederland
De Europese Commissie heeft geweigerd de uitzondering van Nederland op de waterregelgeving van de EU uit te breiden, waarbij ze waarschuwde voor “zeer ernstige uitdagingen” bij het beheer van landbouwvervuiling. Momenteel profiteert Nederland van een uitzondering, die op het einde van dit jaar afloopt, waardoor boeren meer mest mogen spreiden dan de EU-standaardlimiet van 170 kg stikstof per hectare volgens de Nitraatrichtlijn.
Deze richtlijn heeft tot doel waterlichamen te beschermen tegen landbouwafspoeling, met name nitraatvervuiling die wordt veroorzaakt door meststoffen en manure. Ondanks intensief lobbywerk in Brussel slaagde de Nederlandse interim-regering er niet in om een verlenging van de huidige voordelen te verkrijgen. Hierdoor zal vanaf 2026 de EU-brede limiet voor mestgebruik gelden.
Reactie van de EU-omgevingstop
De EU-omgevingshoofd Jessika Roswall verklaarde dat de vervuilingsniveaus in Nederland de Commissie weinig keuze lieten. “Nederland blijft geconfronteerd worden met zeer ernstige problemen bij het beheer van nitraten en stikstof. Een verdere afwijking zou deze druk alleen maar vergroten,” staat in een brief die deze week werd gestuurd aan de Nederlandse landbouwminister Femke Wiersma.
Parlementair bezwaar en milieuproblemen
Op dinsdag deed Wiersma haar beklag in het Nederlandse parlement en noemde de beslissing “zeer teleurstellend”. Ze waarschuwde dat strengere mestlimieten de inkomsten van melkveehouders zouden onder druk zetten en hen mogelijk zouden aanzetten om grasland om te zetten in bouwland, wat milieutechnisch mogelijk averechts zou werken door een toename van nitraatuitspoeling.
Nederland stuurt mest-vertegenwoordiger op Europese tour
Omdat de hoeveelheid dierlijke mest thuis bleef toenemen, stuurde Nederland een eigen ‘mestgezant’ op een Europese reis. Terwijl Ierland de enige andere EU-lidstaat was met een soortgelijke afwijking, heeft dat land recentelijk een voorstel van de Commissie voor een verlengde uitzondering onder strengere voorwaarden veiliggesteld tot eind 2028.
Specifieke maatregelen en mogelijke verlichting voor boeren
In haar brief verwees Roswall ook naar mogelijke verlichting voor Nederlandse boeren via een apart Commissionair voorstel om regels voor mestverrijkte kunstmest te versoepelen, bekend als RENURE. Dit voorstel ligt momenteel ter beoordeling bij het Parlement en de Raad tot 8 januari.
