De Route naar Uitbreiding van het Roamingsysteem
De Europese Commissie onder leiding van Ursula von der Leyen pleit voor een uitbreiding van het Europese roaminggebied, een onderdeel van de bredere uitbreiding van de EU. Deze stap is bedoeld om het gebruik van mobiele telefoons binnen de EU en de Europese Economische Ruimte (EER) zonder extra kosten mogelijk te maken voor bellen, sms’en en data. In oktober kondigde von der Leyen aan dat Albanië en Montenegro in 2026 zouden toetreden tot dit systeem, wat voor veel belanghebbenden verrassend was, vooral omdat Oekraïne en Moldavië, die op 1 januari 2026 toetraden, meer dan drie jaar nodig hadden om toegelaten te worden. De plannen voor de uitbreiding lijken echter op weerstand te stuitten, niet alleen onder telecomoperators en kandidaatlanden, maar ook in andere sectoren.
Controverse en Kritiek op de Uitbreidingsplannen
Volgens vertegenwoordigers van Oekraïne en Moldavië moet de uitbreiding naar niet-EU-landen voorzichtig en in samenhang met het toetredingsproces plaatsvinden. Stanislav Prybytko, de Oekraïense adjunct-minister voor Digitale Transformatie, en Michele Iliev, de Moldavische minister van Economie en Digitalisering, waarschuwen dat het haasten van de uitbreiding of het loskoppelen ervan van het toetredingsproces risico’s met zich meebrengt. Industry-experts zoals László Tóth, hoofd openbaar beleid bij de lobbygroep GSMA, benadrukken dat het te snel toelaten van nieuwe landen tot het roaminggebied de investeringen in netwerkontwikkeling kan ondermijnen. Het gevaar bestaat dat de middelen worden afgeleid, waardoor de marktverstoring toeneemt.
De Markt en de Prijsregulering van Roamingkosten
Operateurs in landen die veel toeristen ontvangen, zoals Kroatië, Griekenland, Italië en Spanje, profiteren vaak van de inkomende verkeersstromen. Ondertussen houden operators in Noord-Europa en de Baltische staten vol dat het systeem de beschikbare middelen uitput. Het EU-regelgevend lichaam BEREC concludeerde in april 2025 dat de limieten voor wholesale kosten de marktprijzen overstegen en adviseerde deze te verlagen. Virtual operators, vertegenwoordigd door MVNO Europe, pleitten voor drastischere kostenreducties, tot €0,25 per gigabyte en €0,0025 per minuut voor gesprekken. Echter, de Europese Commissie besloot in juni 2025 dat de bestaande caps de marktwerking ondersteunen en koos voor behoud. Tegelijkertijd dringen consumentengroepen aan op het afschaffen van intra-EU bel- en sms-kosten, die nog steeds gelden bij communicatie tussen landen. Brussel zette in december 2025 een eerste stap in die richting, met volledige afschaffing mogelijk vanaf 1 januari 2029. Ondanks deze beperkingen wordt het roaminggebied binnen de EU door veel belanghebbenden als een succes beschouwd.
Uitdagingen bij de Uitbreiding van het Roamingsgebied
Buiten de prijsdiscussies brengt de geplande uitbreiding van het roaminggebied nieuwe operationele en politieke zorgen met zich mee. Albanië en Montenegro worden verwacht in 2026 toe te treden, maar landen die eerder lid werden, waarschuwen dat verdere uitbreiding niet ten koste mag gaan van de marktstabiliteit. Moldavië en Oekraïne, die na een strikter technisch proces lid werden, vinden dat nieuwe toetreders hetzelfde strenge toezicht moeten ondergaan. Prybytko waarschuwt voor het ontstaan van ongelijkheden door ad-hoc toevoegingen. De Europese Commissie heeft de presentatie van haar strategie voor uitbreiding uitgesteld tot het voorjaar van 2026, nadat aanvankelijk gepland was om dit in november vorig jaar aan de orde te stellen. Een belangrijke discussiepunt betreft de kostenverdeling: toeristen die in de zomer naar Albanië en Montenegro reizen, zullen waarschijnlijk zwaar gebruik maken van roaming, waardoor operators in andere landen hogere wholesalekosten kunnen ervaren dan zij terugkrijgen. Het huidige model voorziet in bilaterale afspraken, waarbij Albanië en Montenegro profiteren van gratis roaming binnen de EU, maar niet wanneer zij reizen naar andere niet-EU-landen zoals Oekraïne of Moldavië. Bovendien vereisen nieuwe toetredingen aanzienlijke operationele en IT-aanpassingen, wat de administratieve lasten verhoogt. Iliev benadrukt dat ad-hoc regelingen ongelijkheid kunnen creëren en de administratieve en financiële druk verhogen, en roept op tot een meer beheerste en gecoördineerde aanpak voor verdere uitbreiding.
