De snelle groei van pistachenoten in Spanje en de impact op de markt
In de afgelopen jaren is de populariteit van pistachenoten in uiteenlopende producten zoals chocolade, gelato, gebak en zelfs koffie enorm toegenomen. Vooral in Spanje, waar Alfredo Pérez, een voormalige landbouwer, zich heeft ontwikkeld tot een toonaangevende producent. Hij wordt door lokale media de ‘Pistachio King’ genoemd en is nu de grootste speler in de centrale regio Castilla y León.
Terwijl hij over de snelweg richting Madrid rijdt, reflecteert Alfredo op de opmerkelijke groei van de pistachenoten. In de vroege jaren 2000 was de teelt van deze noten, afkomstig uit Centraal-Azië en het Midden-Oosten, vrijwel afwezig in Spanje. Inmiddels is de teelt met meer dan 3000% toegenomen en behaalde het afgelopen jaar een oppervlakte van 80.000 hectare. Sommige marktanalisten verwachten dat Spanje binnen enkele jaren de vierde grootste pistachenotenproducent ter wereld kan worden, waarmee het de wereldmarkt uitdaagt die traditioneel wordt gedomineerd door de Verenigde Staten, Iran en Turkije.
De recente internationale aandacht en de rol van de media
De voedingsadoptie van pistachenoten nam dit voorjaar een vlucht toen de vraag naar Dubai-chocolade, gevuld met pistachios en tahini en viraal gegaan op sociale media, leidde tot een tekort aan voorraden. Hoewel experts discusiëren over de vraag of deze zoete lekkernij uit het Midden-Oosten hiervoor verantwoordelijk was, is de markt voor pistachenoten hiermee flink onder de aandacht gekomen.
Desalniettemin blijft de tambour van de Spaanse boeren luid klinken om zich in deze trend te mengen. Zij willen niet alleen profiteren van de populariteit, maar ook de Europese connectie met pistachenoten versterken.
De invloed van Italië en de Europese identiteit rond pistachenoten
Bij de vraag naar de oorsprong van de pistachenootenboom zegt Alfredo dat hij niet aan het Midden-Oosten denkt. In plaats daarvan richt zijn gedachten zich op Europa, en vooral op Italië. Hij wijst op de internationale blootstelling van jonge Spanjaarden, die tijdens reizen, studie of stages vaak in Italië belanden. Volgens Alfredo ‘doen Italianen pistachio’s op de juiste manier’. Sinds 2009 heeft Sicilië de beschermde oorsprongsbenaming (PDO) voor de Pistacchio verde di Bronte, wat de kwaliteit en herkomst van de noten garandeert. Hij gelooft dat jonge mensen, geïnspireerd door Italië, terugkeren naar Spanje met een liefde voor pistachenoten.
Alfredo benadrukt dat de pistachenoten op onvoldoende grote schaal worden geteeld in Spanje. Zijn eigen internationale ervaringen en onderzoek hebben echter geleid tot de ontwikkeling van een product van hoge kwaliteit, met een rijke groene kleur en volle smaak. Hij beweert dat Spaanse pistachenoten tegenwoordig de beste ter wereld zijn, door hun prijs en kwaliteit.
De economische en politieke context van pistachenotenproductie in Spanje
De recente handelsspanningen en handelstarieven tussen de VS en de EU zijn terugkerende onderwerpen in de discussie over internationale handel. De EU overweegt het schrappen van invoertarieven op Amerikaanse landbouwproducten, waaronder diverse noten. Spaanse amandelboeren hebben zich tegen dit plan verzet, omdat zij vrezen voor oneerlijke concurrentie en blazen al jaren hun onvrede op over Amerikaanse producten.
Alfredo zelf is echter niet bezorgd over de tarieven. Hij vindt dat pistachenoten nog te nieuw zijn voor zulke handelsregels en dat het te snel aanpassen ervan met nieuwe belastingen en prijsstijgingen de markt kan schaden. Hij gelooft niet dat het verhogen van invoerheffingen op Amerikaanse pistachenoten noodzakelijk is en pleit voor consistente regels.
De toekomst van pistachenoten als succesmodel voor de Spaanse landbouw
Voor Spanje om een echt succes te worden, moet de productie snel opschalen. Het land kan nog niet voldoen aan de grote, geclusterde orders van internationale kopers. Het uitbreiden van de pistachenotenproductie betekent dat meer bomen moeten worden geplant in de steeds leger wordende binnenlanden, waar de bevolking afneemt. Veel van het platteland wordt inmiddels de ‘Spaanse Lapland’ genoemd, met een dichtheid van nauwelijks meer dan enkele inwoners per vierkante kilometer.
Alfredo’s aanpak is traditioneel: hij bouwde zijn bedrijf op door vast te houden aan een lange landbouwerstraditie met zijn broers in zijn kleine geboorteplaats. Hij verwacht echter niet dat velen zijn voorbeeld zullen volgen of dat het nodig is. Volgens hem past pistacheteelt bij een nieuwe generatie landelijk investeerders: mensen die uit de steden weg zijn getrokken.
Deze investeerders kiezen voor minimale, zakelijke landbouwwijzen; de booms zouden een betaalbare en onderhoudsarme mogelijkheid bieden om landelijk eigendom te behouden, zonder dat men zich volledig terugtrekt uit het platteland. Trendy producten zoals pistachio-olie, meel en pasta vertegenwoordigen de volgende fase, waarbij de noten worden ontwikkeld tot waardevolle afgeleide producten. Hiermee hoopt Alfredo niet alleen een nieuwe agrarische sector te stimuleren, maar ook een nieuwe relatie met het land te vormen.
In plaats van te investeren in aandelen van grote energiebedrijven, investeren deze nieuwe boeren in het toekomstig potentieel van hun eigen land, aldus Alfredo, en zo bouwen ze aan een duurzame en lokale toekomst voor de Spaanse pistachenoten.
