Politieke en financiële hervatting na jaren van sancties
De Europese Unie heeft aangekondigd dat zij haar steun aan de Syrische regering zal voortzetten, zowel op politiek als financieel gebied. Deze verklaring werd gedaan door Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en Europees Raadvoorzitter António Costa op vrijdag. Deze stap markeert een hernieuwde betrokkenheid van Brussel bij Damascus, mede gestuurd door toenemende zorgen over migratie. In hun eerste officiële ontmoeting met de nieuwe Syrische president Ahmed Hussein al-Sharaa, die in 2025 aan de macht kwam na het vertrek van Bashar al-Assad, bespraken de leiders de toekomstige samenwerking.
Hernieuwde contacten en ondersteuning voor stabilisatie
De EU heeft de sancties op Syrië kort na de machtswisseling opgeheven en kondigde aan dat er in 2026 en 2027 €620 miljoen aan steun beschikbaar zal worden gesteld voor de nieuwe regering. Daarnaast gaf Von der Leyen aan dat de Europese Investeringsbank haar activiteiten in Syrië zal hervatten en dat de EU haar samenwerkingsverdrag met Damascus, dat sinds 2011 gedeeltelijk was opgeschort, opnieuw wil activeren. De sancties die in 2011 werden ingesteld onder andere tegen de energiesector, transport en bancaire diensten, worden hiermee opnieuw beoordeeld en gedeeltelijk opgeheven.
Complicaties door geweld en veiligheidssituatie
De hernieuwde steun omvat tevens het herstel van essentiële publieke diensten en het versterken van overheidsinstellingen. Tegelijkertijd uitten de leiders zorgen over recente escalaties van geweld in Syrië. In het noorden van Syrië, in Aleppo, vochten overheidsstrijders, loyaal aan president al-Sharaa, recentelijk tegen Koerdische gewapende groepen. Von der Leyen benadrukte dat de recente gewelddadige escalaties zorgwekkend zijn, zonder expliciet beide partijen te veroordelen.
Migratie en veiligheidsvraagstukken in het beleid
De migreerituitspraken blijven een centraal element in het EU-beleid richting Syrië, vooral nu toenemende rechts-extremistische partijen in Europa hun invloed vergroten. Europese hoofdsteden staan voor de vraag of Syrië nu als veilig genoeg beschouwd kan worden voor terugkeer of zelfs gedwongen deportatie van Syriërs. Op basis van documenten die door Euractiv werden ingezien, wordt er zowel over vrijwillige als gedwongen terugkeer gesproken, vooral voor personen die als een ‘veiligheidsrisico’ worden gezien of veroordeeld zijn, zonder recht op verblijfsvergunning binnen de EU.
Containment en controversiële figuur
De voormalige activiteiten van president al-Sharaa tijdens de burgeroorlog blijven onderwerp van discussie. Voor hij in de formele politiek trad, was hij betrokken bij islamistische insurgentennetwerken, met banden tot al-Qaeda in Syrië. Westerse landen bestempelden hem eerder als terrorist, voornamelijk wegens betrokkenheid bij gewapende campagnes tegen burgers en overheidsinstellingen. In november 2022 werd hij, in verband met een bezoek aan het Witte Huis, van de Amerikaanse sanctielijst gehaald. Al-Sharaa heeft nooit officieel verkiezingen gewonnen, maar verondersteld wordt dat het nog vier tot vijf jaar kan duren voordat Syrië weer presidentsverkiezingen kan houden.
Europese expertise gevraagd voor wederopbouw
Volgens berichten over een aankomende missie van Ursula von der Leyen, is Syrië geïnteresseerd in het opdoen van Europese kennis en ervaring voor de wederopbouw na de oorlog, naast de directe hulp. Het land zoekt niet alleen financiële steun, maar ook technische en bestuurlijke expertise om de interne stabiliteit en economische ontwikkeling te ondersteunen.
