Hoge spanning tussen de EU en Chinese technologieleveranciers
De Europese Unie zet haar stappen om haar afhankelijkheid van Chinese technologische leveranciers terug te dringen. Officieel werd verwacht dat de Commissie op woensdag een voorstel zou presenteren dat de lidstaten onder druk zou zetten om Huawei uit hun telecomnetwerken te verwijderen. Deze beleidsinitiatief wordt echter uitgesteld. De zorgen binnen de EU over de afhankelijkheid van China voor essentiële technologische infrastructuren nemen toe, omdat men vreest dat Beijing de gehele Europese economie kan verstoren door bepaalde technische knelpunten op te roepen.
Onder de trui van deze situatie voert de Commissie nog steeds intensief de onderhandelingen over de herziening van de Cybersecurity-wetgeving, die nu gepland staat voor 20 januari. Veel lidstaten negeren tot nu toe de herhaalde oproepen van Brussel om Huawei uit de telecomsector te verwijderen. De nieuwe voorstellen zouden zelfs verder kunnen gaan dan telecom en ook sectoren zoals de gezondheidszorg en energie omvatten.
Dit alles raakt aan de voornaamste ambitie van de EU: “technologische soevereiniteit”. Toch blijven de lidstaten huiverig om deze bevoegdheden over te dragen aan Brussel, omdat nationale soevereiniteit nog steeds een sterk principe is, aldus de Franse analist Claudie Moreau. De beweging wordt vooral populair door de visie van EU-commissaris Henna Virkkunen uit Finland, dat bekende merken als Nokia en Huawei’s voornaamste Europese concurrenten zijn. China heeft zelfs de toegang van Nokia tot de Chinese markt beperkt, wat de economische spanning verder verhoogt.
De Verenigde Staten volgen deze ontwikkelingen op de voet. Zij hopen dat Brussel een hardere houding aanneemt tegenover Beijing, vooral na het recente corruptieschandaal waarbij Huawei actief was in het beïnvloeden van het Europese Parlement. Tegelijkertijd lijkt Brussel een afwachtende houding aan te nemen uit angst dat het te veel afstand neemt van de Amerikaanse koers, zoals blijkt uit de versoepeling van het standpunt over Chinese elektrische voertuigen. Dit soort bewegingen illustreren een complex afdriedimensiebeleid, waarbij Europa zich nog in een overgangsfase bevindt en weinig actie onderneemt zonder brede consensus te vinden.
De laatste strijd van Marine Le Pen
De Franse ultranationalistische leider Marine Le Pen voert een juridische strijd om haar kandidatuur voor de presidentsverkiezingen van 2027 veilig te stellen. Ze probeert momenteel haar veroordeling te aanvechten wegens fraude bij het Europees Parlement, die haar een gevangenisstraf van vier jaar oplegde, waarvan twee onder elektronische controle. Daarnaast werd een beroepsverbod van vijf jaar uitgesproken, dat haar verbiedt om openbare functies te bekleden.
De rechtszaak had betrekking op het gebruik van haar persoonlijke medewerkers, waaronder haar lijfwacht, secretaresse en de chief of staff van haar overleden vader, Jean-Marie Le Pen, als assistenten in het EK. Het Hof concludeerde dat ze meehielp bij het organiseren van een systeem dat financieel voordelig was voor haar partij. Naast haar zit haar invloedrijke opvolger, Jordan Bardella, onder het vergrootglas. De Franse financieel aanklager onderzoekt een klacht dat Bardella tijdens de presidentscampagne van 2022 een mediatraining heeft gevolgd die gefinancierd werd door het Europees Parlement, wat mogelijk belangenverstrengeling oplevert.
Iran positiespanning met het Europees Parlement
De Iraanse ambassadeur in Brussel kondigde aan dat hij contact zal blijven zoeken met Europarlementariërs, ondanks de oproepen van voorzitter Roberta Metsola tot strengere sancties tegen Iran. Ze wil namelijk dat Iraanse diplomaten niet meer het Europees Parlement kunnen betreden, maar de Iraanse vertegenwoordiger, Ali Robatjazi, houdt vol dat hij open wil blijven staan voor dialoog. Tot nu toe blijven officiële contacten beperkt, sinds de relatie in 2022 onder druk kwam te staan vanwege mensenrechtenkwesties. Sommige leden van het Europees Parlement hebben in 2025 individuele vergaderingen gehad met Iraanse diplomaten.
De discussie over het officieel labelen van de Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC) als terroristische organisatie speelt hierbij een belangrijke rol. Het Europees Parlement roept hier al sinds 2022 toe op, maar enkele lidstaten verzetten zich nog steeds. De VS heeft recent nog dreigementen uitgesproken over invoerbelasting op Iranhandel. De spanning tussen de belangen van de EU, de VS en Iran blijft hiermee een complexe uitdaging.
De handelsovereenkomst tussen India en de EU
India’s premier Narendra Modi en Friedrich Merz benadrukken het belang van het afsluiten van een vrijhandelsovereenkomst tussen India en de Europese Unie. Het doel is om deze overeenkomst nog deze maand te voltooien tijdens de EU-India-top op 27 januari. Dit wordt gezien als een belangrijk resultaat en een middel om de economische banden te versterken, vooral op het gebied van handel en investeringen.
Finland en Zweden promoten sancties tegen Rusland
Finland en Zweden dringen er bij de EU op aan om vooral de import van luxe goederen naar Rusland verder te beperken. Hoewel de EU al een verbod heeft op luxeartikelen boven de 300 euro, blijven veel high-end Europese merken zoals Gucci en Yves Saint Laurent nog steeds in Rusland verkrijgbaar, vaak via tussenre-exports uit landen als China en Turkije. Men verwacht dat het zesde sanctiepakket van de EU vóór 24 februari, de vierde herdenking van de Russische inval in Oekraïne, wordt goedgekeurd.
EU-commissaris Várhelyi onder vuur
De Hongaarse ambassadeur in de EU, Olivér Várhelyi, werd op maandag ondervraagd door het Parlement over beschuldigingen dat er spionageactiviteiten zouden plaatsvinden via Hongaarse diplomatieke kantoren. Várhelyi ontkent betrokkenheid en benadrukt dat hij onafhankelijk is van de Hongaarse regering. Brussel heeft aangekondigd een interne onderzoek te starten en een speciaal taskforce te vormen om deze beschuldigingen te onderzoeken. Sommige parlementsleden, zoals Daniel Freund, uiten hun ontevredenheid over de antwoorden en overwegen om dit onderwerp verder te behandelen bij de volgende verslaglegging over de EU-begroting.
Politieke ontwikkelingen in Europese hoofdsteden
In Parijs wordt momenteel de fragiele politieke situatie besproken, waarbij de regering overweegt om artikel 49.3 van de Franse grondwet te gebruiken om het budget voor 2026 door te duwen zonder stemming, wat mogelijk een motie van wantrouwen kan uitlokken. In Rome werd de Italiaanse hulpverlener Alberto Trentini vrijgelaten na meer dan een jaar detentie zonder formele aanklacht, mede dankzij diplomatieke inspanningen van Italië. Spanje kondigde nieuwe maatregelen aan om de woningnood te bestrijden, terwijl Griekse systemen voor luchtverkeersleiding na een recente storing nader onder de loep worden genomen. In Warschau heeft Hongarije asiel verleend aan Poolse burgers vanwege vermeende politieke vervolging, en in Slovakije worden strengheidswetten aangepast, wat controverse oproept. Roemenië is kritisch over de Europese handelsdeal met Mercosur, met veel vragen over de bescherming van de lokale landbouwsector.
