Oekraïne organiseert belangrijke veiligheidsbesprekingen in Kyiv
Op zaterdag wordt in Kyiv een topbijeenkomst gehouden met veiligheidsadviseurs uit verschillende landen. Oekraïne benadrukt dat de onderhandelingen zich richten op een vreedzame overeenkomst, terwijl Rusland stelt dat een dodelijke aanval tijdens de jaarwisseling de gesprekken heeft belemmerd. President Volodymyr Zelenskyy gaf aan dat ongeveer vijftien landen zullen deelnemen, samen met afgevaardigden van de Europese Unie en de NAVO. De Amerikaanse delegatie neemt via videolink deel.
Het bredere politieke kader en internationale reacties
Na de gesprekken in Kyiv wordt verwacht dat leiders van de zogenaamde coalitie van bereidwilligen volgende week bijeenkomen in Frankrijk. Deze ontwikkeling volgt op een recente vreedzame inspanning, waarbij Zelenskyy meldde dat een door de VS gesteund vredesplan voor 90 procent gereed is, hoewel nog belangrijke territoriale kwesties onopgelost blijven.
Motieven achter de conflicten en territoriale geschillen
Rusland bezet ongeveer 20 procent van Oekraïne en voert een bijna dagelijkse aanval uit met raketten en drones. Deze aanvallen hebben duizenden civiele slachtoffers geëist en miljoenen mensen ontheemd. Oekraïne verklaart herhaaldelijk dat Rusland niet op vrede prijs stelt, maar juist probeert diplomatieke oplossingen te ondermijnen om meer Oekraïens grondgebied te annexeren.
Moskova beschuldigt Kiev ondertussen van het uitvoeren van een ’terroristische aanval’ en het saboteren van pogingen tot vrede, vooral na een hinderlaag op een hotel in Cherson waarbij 28 mensen omkwamen die Nieuwjaar vierden. Rusland waarschuwde voor mogelijke gevolgen, terwijl Oekraïne verklaarde dat de aanval gericht was op een militaire bijeenkomst die niet toegankelijk was voor burgers.
Veranderingen en onderhandelingen in het conflict
Na de inzet van de Amerikaanse speciaalgezant Steve Witkoff om de vredesinitiatieven te heroriënteren, liet Oekraïne weten dat meer dan 3.000 kinderen en hun ouders worden geëvacueerd uit frontlijngebieden in Zaporizhzhia en Dnipropetrovsk. Sinds 1 juni zijn volgens Oekraïense bronnen al meer dan 150.000 mensen uit deze gebieden gehaald.
De risico’s voor burgers worden onderstreept door berichten uit Kharkiv, waar na een bombardement een lichaam uit het puin werd gehaald. Daarbij vielen minstens twee doden, waaronder een peuter, en raakten 19 mensen gewond.
De stand van de onderhandelingen en territoriale concessies
Volgens het huidige door de VS ondersteunde vredesplan zou Oekraïne delen van de oostelijke Donbas-regio moeten afstaan en instemmen met geen toetreding tot de NAVO. Zelenskyy meldde vorige week dat Oekraïne enkele concessies heeft gewonnen, onder meer dat gebieden die door het Russische leger zijn ingenomen niet als Russisch erkend zullen worden.
Volgens een analyse van het Institute for the Study of War, die samenwerkt met het Critical Threats Project, heeft Rusland in 2025 meer dan 5600 km² terrein ingenomen. Dit is meer dan de gecombineerde regio’s die het de twee voorafgaande jaren heeft veroverd, hoewel het nog ver onder de meer dan 60.000 km² ligt die het in de eerste jaar van de invasie veroverde. In november behaalde Rusland de grootste vooruitgang met 701 km², terwijl de in december toegevoegde 244 km² de kleinste winst sinds maart was.
Te midden van deze ontwikkelingen blijft Vladimir Putin benadrukken dat het Russische militaire apparaat van plan is het resterende Oekraïense grondgebied te annexeren indien de onderhandelingen falen.
Politieke veranderingen binnen Oekraïne
Zelenskyy heeft zijn kabinet hervormd voorafgaand aan de top in Frankrijk op 6 januari. Hij kondigde aan dat hij de minister van defensie heeft voorgedragen voor de 34-jarige Mykhailo Fedorov, die verantwoordelijk wordt voor digitale transformatie. Tevens heeft Zelenskyy Kyrylo Budanov benoemd tot hoofd van zijn presidentiële kantoor. Budanov volgt Andriy Yermak op, die in november aftrad na een corruptieonderzoek en huiszoekingen.
Zelenskyy benadrukte dat Oekraïne momenteel meer aandacht moet besteden aan veiligheidsonderwerpen, de ontwikkeling van de defensie- en veiligheidsdiensten, evenals aan diplomatieke onderhandelingen, en dat Budanov over de nodige ervaring en kracht beschikt om resultaten te behalen.
