Gemeenschappelijk verzet tegen Amerikaanse inmenging in EU-wetgeving
Meer dan zeventig leden van het Europees Parlement, afkomstig uit de liberale Renew-groep en de sociaal-democratische S&D-fractie, hebben een amendement medeondertekend dat de rechten van de Europese Unie verdedigt om haar digitale wetten te handhaven. Dit amendement, verkregen door Euractiv, benadrukt dat de EU zich niet laat afschrikken door de voortdurende aanvallen uit de Verenigde Staten.
Het document, ingediend op 14 januari, richt zich expliciet op de regering-Trump, de Amerikaanse miljardair Elon Musk en verschillende extreemrechtse partijen binnen Europa. Ze worden ervan beschuldigd dat zij proberen de handhaving van Europese technologievoorschriften, zoals de Digital Services Act (DSA) en de Digital Markets Act (DMA), te ondermijnen.
Amerikaanse druk tijdens Trump-ambtstermijn
De Verenigde Staten hebben in de periode van Donald Trump’s presidentstermijn de druk op de digitale regelgeving van de EU verhoogd. Dit gebeurde onder meer door verschillende dreigementen, nadat het Europese sanctiebeleid oplegde aan Musk’s sociale mediaplatform X wegens vermeende overtredingen van de DSA.
Het amendement, dat naar verwachting in Strasbourg op 22 januari in stemming zal gaan met steun van de centrum-rechtse EPP, bekritiseert de bemoeienis van Washington met de handhaving van Europese digitale wetten. Daarnaast wordt erop aangedrongen dat de VS de reisbanen opheft voor Thierry Breton, voormalig commissaris voor digitale zaken, die betrokken was bij het schrijven van de DSA en DMA, evenals voor andere maatschappelijke leiders die zich inzetten tegen online schade.
Politieke spanningen en controverse rondom data en AI
De Franse extreemrechtse MEP Sarah Knafo, die nauwe banden heeft met de Trump-administration en Musk, wordt geprobeerd haar naam te verwijderen uit een niet-bindend rapport over Europa’s digitale infrastructuur en technologische soevereiniteit. Het werk van Knafo wordt bekritiseerd vanwege haar vermeende steun aan Amerikaanse narratieven die volgens tegenstanders de Europese belangen schaden.
Het meest opvallende punt in het amendement is de stelling dat de DSA niet bedoeld is om politieke opinies te reguleren. Daarnaast wordt inhoudelijk gesteld dat AI-modellen, zoals Musk’s AI-chatbot Grok, moeten worden voorzien van beveiligingsmaatregelen om de verspreiding van illegale of gemanipuleerde inhoud te voorkomen.
De chatbot Grok ligt onder vuur vanwege een wereldwijd scandal rond een functie waarmee het mogelijk is om afbeeldingen van vrouwen en kinderen digitaal uit te kleden zonder toestemming.
Extreemrechts, anti-EU narratieven en de rol van zachte diplomatie
Het amendement veroordeelt verder vier rechtse partijen — waaronder Duitsland’s AfD, Frankrijk’s Reconquête, Polen’s Konfederacja en Hongarije’s Fidesz — omdat zij Amerikaanse verhalen herhalen die vijandig staan tegenover Europa. Ze zouden de Europese digitale wetgeving en democratische waarden ondermijnen door te proberen de eenwording binnen de Unie te verzwakken.
Eerder deze week liet Knafo weten dat haar focus ligt op het doel van het rapport, maar dat zij zich nog niet heeft uitgesproken over haar verdere steun of tegenstem indien het amendement wordt aangenomen. Ze heeft geen commentaar gegeven op het verzoek van Euractiv om haar standpunt.
In juni stemde Knafo aanvankelijk tegen een voorstel dat door haar eigen politieke groep en andere partijen was ingediend om haar oorspronkelijke concept volledig te vervangen. Later stemde zij echter mede voor de herziene tekst, vermoedelijk om haar naam aan het rapport te kunnen verbinden. Zij gaf toen aan dat zij tegen “politieke manoeuvres” was, maar dat zij het rapport steunde omdat het inhoudelijk hetzelfde was, behalve haar eigen rechtsgerichte ideeën.
De groep van meer dan honderd ondertekenaars die het nieuwste amendement ondersteunt, bestaat onder andere uit Renew-politici zoals Polen’s Michał Kobosko en Frankrijk’s Christophe Grudler, evenals S&D-afgevaardigden zoals Raphël Glucksmann uit Frankrijk en Duitsland’s Mathias Ecke.
