Economische concurrentiekracht van Europa onder druk
Ryanair heeft aangekondigd dat het haar vluchten in België zal verminderen als gevolg van de nieuwe passagierstaks die door zowel de federale als lokale autoriteiten zijn ingevoerd. Volgens de airline ondermijnen deze fiscale maatregelen de concurrentiekracht van Europa en vergroten ze de kans dat luchtverkeer buiten de Europese Unie wordt verplaatst.
Tijdens een persconferentie in Brussel op woensdag sprak de CEO van Ryanair, Michael O’Leary, zijn kritiek uit op de belastingverhogingen bij de luchthavens Zaventem en Charleroi in Brussel. Hij noemde de milieubelastingen “dom” en stelde dat Europa meer moet inspannen om concurrerend te blijven.
Nieuwe passagierstaks en regionale beleidswijzigingen
Vanaf 1 januari 2027 wordt, conform de begrotingsakkoord van eind november 2025, de belasting voor passagiers op korteafstandsvluchten gestandaardiseerd op 10 euro per passagier. Dit was voorheen variabel en wordt nu uniform vastgesteld. Daarnaast kondigde de stad Charleroi in december aan dat er vanaf 2026 een lokale belasting van 3 euro per passagier wordt geheven, wat de kritiek van Ryanair verder voedt.
De standaardbelasting voor passagiers heeft twee doelstellingen: enerzijds milieuredenen, omdat deze belasting bedoeld is om de kosten van CO₂-uitstoot door de luchtvaart te compenseren en reizigers te stimuleren om voor treinreizen te kiezen bij korte afstanden; anderzijds het genereren van inkomsten voor de staat.
Gevolgen voor de luchtvaart en roep om beleidshervorming
Ryanair kondigt aan dat het haar vluchten in België geleidelijk zal verminderen, waarbij het tot 2 miljoen van de elf miljoen passagiers die jaarlijks in België reizen, wil schrappen. O’Leary roept de Belgische overheid en de Europese Commissie op om de luchtvaartbelastingen af te schaffen, zodat de concurrentiekracht van de Europese luchtvaartsector wordt hersteld. Volgens hem zijn onder meer Zweden, Italië, Slowakije en Albanië al bezig hun belastingen te verlagen om meer vliegverkeer en investeringen aan te trekken. Het beleid in België zou volgens Ryanair ertoe leiden dat luchtvaartmaatschappijen routes en vliegtuigen verplaatsen naar landen met lagere belastingen.
Oproep tot herziening van het ETS
Daarnaast heeft O’Leary kritiek geuit op het Europese emissiehandelssysteem (ETS). Het systeem was bedoeld om de uitstoot van broeikasgassen te beperken door het stellen van een plafond en het verhandelen van emissie-allowances, maar volgens de CEO benadeelt het intra-Europese vluchten en moedigt het reizigers aan om buiten Europa te vliegen. Passagiers op langeafstandsvluchten van en naar Europa, uitgevoerd door niet-Europese luchtvaartmaatschappijen, betalen geen ETS-heffing, maar vallen onder het internationale CORSIA-systeem, dat minder kostelijk is.
O’Leary benadrukte dat ongeveer 53% van de luchtvaartemissies die aan Europa worden toegerekend, afkomstig zijn van niet-Europese passagiers en langeafstandsvluchten. Hij pleit voor een harmonisatie van de ETS-regels binnen Europa, waarbij wordt voorgesteld dat niet-Europese luchtvaartmaatschappijen ook aan het ETS moeten deelnemen, of dat het Europese systeem wordt aangepast om overeen te stemmen met de internationale CORSIA-standaard.
