Lobby’s erkennen verwantschap tussen EU-voorstellen en Amerikaanse techgiganten
Volgens het Corporate Europe Observatory (CEO) en Lobby Control wijst de voorgestelde wetgevingshervorming van de Europese Commissie op een nauwe overeenstemming met de eisen van Amerikaanse technologiegiganten zoals Google, Microsoft en Meta. Deze organisaties beweren dat de EU-regels omtrent privacy en kunstmatige intelligentie (AI) in het verleden de innovatie belemmerden, vooral op het vlak van AI-ontwikkeling. De betrokken ngo’s stellen dat de Commissie een narratief overneemt dat in de lijn ligt van de grote Amerikaanse techbedrijven, die de privacyregels van de EU proberen te gebruiken als verklaring voor vermeende hindernissen.
De organisaties wijzen erop dat de Commissie zichzelf presenteert als voorstander van Europese bedrijven. In werkelijkheid zou de koers echter vooral in het voordeel werken van de grote Amerikaanse techbedrijven, zo stelt de rapportage. Bram Vranken van CEO deelt mee dat de voorstellen niet alleen de digitale rechten van burgers zouden ondermijnen, maar vooral ten goede komen aan de grote techreuzen uit de Verenigde Staten.
Rechtlijnige voorstellen voor herziening van EU-technologiewetgeving
In november presenteerde de Europese Commissie nieuwe wetgevingsvoorstellen die beogen bestaande EU-regels over data, privacy en AI drastisch te versoepelen. Daaronder valt onder meer het uitstellen van de invoering van de AI-verordening, een wet die slechts anderhalf jaar geleden was aangenomen en nog moet worden geïmplementeerd. De voorgestelde maatregelen passen in een bredere strategie om regelgeving terug te dringen en de digitale markt te liberaliseren.
Actiegroepen uit de civiele samenleving waarschuwen dat deze veranderingen de fundamentele rechten van burgers kunnen ondermijnen, vooral op het gebied van privacy. Verschillende NGO’s vinden dat de LV (digitale omnibus) plannen het risico inhouden dat het recht op privacy wordt ondermijnd en dat de controle op AI-systemen wordt verzwakt.
De overeenkomsten tussen voorstellen en belangen van grote techbedrijven
Een analyse van de voorstellen van de Commissie and de eisen van grote techbedrijven tonen opvallende gelijkenissen, vooral op het gebied van privacywetgeving en AI-regels. Een opvallend voorstel is de wijziging van de definitie van persoonlijke data in het kader van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (GDPR). Diverse grote techbedrijven hebben zich schriftelijk uitgesproken voor dergelijke wijziging, ondanks dat civiele groepen waarschuwen dat dat de privacyrechten van burgers zou kunnen schaden.
Verder wordt in het rapport benadrukt dat het uitstellen van de invoering van AI-regels volgens de industrie een bekende tactiek is om regelgeving te vertragen. Techbedrijven en enkele overheden lobbyen al sinds medio 2025 om de handhaving van kritieke onderdelen van de AI-verordening uit te stellen, onder het voorwendsel dat er nog geen standaarden voor AI-systemen bestaan.
Versterking van contacten met de rechtsextremistische vertegenwoordigers
Volgens de rapportage hebben grote techbedrijven hun belangen bij rechts-extremistische MEP’s in het Europees Parlement versterkt. Tijdens de huidige parlementaire termijn zouden zij 38 keer hebben onderhandeld met parlementariërs van rechtse en extreem-rechtse fracties. Dit wijst mogelijk op een politieke alliantieve tussen de rechterlijke macht en extreem-rechtse krachten om digitale deregulering door te voeren.
Vranken benadrukt dat Meta tijdens de vorige parlementaire termijn slechts eenmaal contact had met een extreem-rechtse MEP, terwijl dat nu al 38 keer is voorgekomen, wat de groei van deze contacten onderstreept.
De rapporten baseren zich op eerder onderzoek dat in oktober aantoonde dat de techindustrie haar lobbyactiviteiten sinds 2023 aanzienlijk had uitgebreid. De budgets van techbedrijven voor lobbyen in Brussel namen volgens die gegevens met 33,6% toe tussen 2023 en 2025, net voordat de EU haar deregulering ten uitvoer bracht.
Vranken waarschuwt dat de verkeerde koers van de Commissie niet alleen de deur openzet voor grote technologiebedrijven, maar ook het extremere rechterdeel van het politieke spectrum binnenlaat in de besluitvorming rond regelgeving.
