Persoonlijke Prioriteit van de Premier en Nieuwe Overleggen
De Tsjechische premier Andrej Babiš herneemt de leiding over de langdurige geestelijke gezondheidszorghervorming in het land. Op 12 januari keurde zijn kabinet de oprichting goed van een nieuw mentahl gezondheidsoverleg dat rechtstreeks onder het gezag van de premier zal opereren. Babiš zelf zal deze begeleidingsraad voorzitten en benadrukte dat “geestelijke gezondheid mijn persoonlijke prioriteit is”. Deze stap heeft tot doel de samenwerking te versterken tussen ministers, regionale overheden en zorgverzekeraars om de uitvoering van de hervormingen te versnellen.
Herstel van de Structuur en Rol van het Overlegorgaan
De instantie, oorspronkelijk opgericht in 2019 maar later terzijde geschoven, wordt nu opnieuw geïnstalleerd. De minister van Gezondheid, Adam Vojtěch, verklaarde dat deze herstructurering een nieuwe fase markeert waarin de geestelijke gezondheidszorg van puur een ministerie-zaak naar het hoogste regeringsniveau wordt getild. Daarnaast wordt de terugkeer van psychiater Dita Protopopová als secretaris van de raad bevestigd. Vojtěch noemde haar een passende keuze vanwege haar grootschalige inzet voor de hervorming en haar volledige vertrouwen waardig.
Hervormingsinitiatieven en Ambities voor de Toekomst
De hervorming, gestart in 2012 en ondersteund door EU-fondsen en Noorse subsidies, richt zich op het verschuiven van de psychiatrische zorg in Tsjechië van grote psychiatrische ziekenhuizen naar lokale, gemeenschapsgerichte zorgmodellen. Experts stellen dat deze aanpak zowel ethisch beter is als aanzienlijk goedkoper. Hoewel er oorspronkelijk plannen waren voor ongeveer 100 centra, zijn er momenteel slechts 36 operationeel. Babiš heeft aangekondigd dat het land dit jaar 25 nieuwe centra zal openen, met vier daarvan gericht op kinderen, die onder meer te maken hebben met toenemende druk.
De Impact van Geestelijke Gezondheidsproblemen
De stand van de mentale gezondheidszorg wordt gedomineerd door sombere statistieken: meer dan 10% van de volwassen bevolking kampt met alcoholgerelateerde stoornissen, 7% met angststoornissen en 4% met ernstige depressies. Er gaan dagelijks ongeveer vier mensen door zelfmoord heen. Geestelijke ziekten vormen ook een belangrijke oorzaak van arbeidsongeschiktheid, met een economische last geschat op meer dan 6 miljard euro per jaar vanaf 2010, inclusief verlies aan productiviteit. Vooral kinderen en adolescenten lijden onder de toename van angst, gedragsstoornissen, zelfverwonding en zelfmoordpogingen, met lange wachttijden voor gespecialiseerde hulp.
Belemmeringen en Kritiek op de Hervorming
Het hervormingsproces stagneerde onder de vorige regering, die het overlegorgaan als overbodig beschouwde. Deze beslissing kreeg kritiek van patiëntenverenigingen en zorgaanbieders, die waarschuwden dat de hervorming haar tempo verloor. Babiš gelooft dat door directe politieke controle en centralisatie betere resultaten kunnen worden bereikt dan via de technocratische aanpak die eerder gefaald heeft.
