Onmiddellijke behoefte aan modernisering van de systemen
De verouderde radars en communicatie-infrastructuur in Grieks luchtruim vereisen dringend upgrade, benadrukte een EU-functionaris maandag. Deze oproep kwam nadat een incident eerder deze maand leidde tot een uitval van het Athens Flight Information Region (FIR) gedurende meerdere uren. Het gevolg was aanzienlijke verstoring van het luchtverkeer, met onder andere vluchtstoringen en vertragingen.
Het incident vond plaats op 4 januari, toen de radio-communicatiesystemen, die essentieel zijn voor het luchtverkeersbeheer binnen FIR, uitvielen. Hierdoor was het voor piloten onmogelijk contact te onderhouden met de lokale autoriteiten, wat leidde tot geannuleerde vluchten, veel vertragingen, verloren koffers en verwarring bij al in de lucht zijnde vliegtuigen.
Oorzaak en reactie van de autoriteiten
De Griekse autoriteiten hebben nog geen exacte oorzaak vastgesteld, maar cyberaanvallen zijn uitgesloten. De Europese Commissie en Eurocontrol, een organisatie voor luchtverkeersleidingsveiligheid, werden volgens Euractiv op de hoogte gebracht één dag na het incident.
Een EU-functionaris bekend met de situatie gaf aan dat, hoewel vliegen in Griekenland veilig blijft, het incident de onderliggende tekortkomingen in het systeem aan het licht bracht. Volgens de functionaris heeft Griekenland nog niet volledig geavanceerde radarsystemen geïmplementeerd ter vervanging van de verouderde apparatuur, en is niet alle benodigde Performance-Based Navigation (PBN) procedures in gebruik genomen.
De functionaris stelde dat het snel aanpakken van deze tekortkomingen de veiligheid verder zal verbeteren. In december 2025 heeft Brussel Griekenland terderechtten voor het Europees gerechtshof over overtredingen met betrekking tot de PBN-regels. Indien Athene niet voldoet, staat het land zware boetes te wachten.
Politieke en organisatorische implicaties
Op dinsdag zal minister van Transport Christos Dimas in Brussel aanwezig zijn voor gesprekken met EU-commissarissen. Hoewel de Commissie benadrukt dat de rechtszaak niet direct verband houdt met het Januari-incident, onderstrepen de gebeurtenissen de dringende noodzaak voor Griekenland om haar verouderde luchtverkeersbeheer te moderniseren.
Volgens een EU-functionaris onderstreept het incident dat Griekenland niet langer voldoet aan verschillende EU-regelgevingsvereisten voor het luchtverkeer. De situatie wordt verder bemoeilijkt door toenemende binnenlandse druk, onder andere vanuit de media.
Interne problemen en toekomstplannen
De Griekse overheid krijgt volgens rapporten steeds meer klachten van piloten en luchtverkeersleiders over gebrekkige communicatie. Deze problemen treden dagelijks op door de ouderdom van de apparatuur, vooral in bergachtige gebieden waar de transmitters en receivers decennia oud zijn, aldus luchtverkeersleider Olga Toki.
De vice-minister van Transport, Konstantinos Kyranakis, erkende dat de systemen verouderd zijn, maar voegde eraan toe dat dit slechts de erfenis is van het verleden. Waarom sinds de overname van de huidige regering geen concrete stappen zijn gezet, werd niet verklaard.
Het contract onder voormalig premier Alexis Tsipras voor de installatie van een modern communicatie-systeem op luchthavens is later genegeerd, en de procedure voor het vervangen van de radars is nog niet gestart, aldus een bron dicht bij de zaak.
De terugkeer van deze incidenten heeft de kritiek op het transportbeleid van de regering onder leiding van premier Kyriakos Mitsotakis doen herleven, vooral na de spoorwegramp in 2023 waarbij 57 mensen omkwamen. Aanvankelijk hield de regering vol dat het spoornet veilig was.
Ook heeft Griekenland na de Europese verkiezingen van 2024 aangedrongen op een betere vertegenwoordiging op het transportdossier. EU-transportcommissaris Apostolos Tzitzikostas bleef tot nu toe stil over het FIR-incident.
