Een ongebruikelijke rechtszaak over AI-beloften
Een Nederlandse rechtbank heeft de huwelijkse voorwaarden van een stel ongeldig verklaard nadat de geloften die tijdens hun huwelijk waren uitgesproken, ontbraken aan de volgens de wet vereiste verklaring. De zaak trok veel aandacht vanwege het gebruik van kunstmatige intelligentie bij het opstellen van de huwelijksgeloften en de juridische gevolgen die hieruit voortvloeiden.
De achtergrond van de huwelijksvoltrekking
Het koppel had in april 2025 in Zwolle, in het noorden van Nederland, het huwelijk gesloten. Ze verlangden naar een informele, civiele ceremonie en hadden een vriend gevraagd om te officiëren. Omdat deze vriend geen ready-made toespraak kon voorbereiden, maakte hij gebruik van ChatGPT om de geloften te schrijven. Hoewel goed bedoeld, bleek deze aanpak niet volledig in overeenstemming met de wettelijke vereisten.
De inhoud van de AI-gegenerateerde geloften
Tijdens de ceremonie werd de man herhaaldelijk gevraagd of hij beloofde te blijven staan naast zijn partner, haar te lachen, samen te groeien en onvoorwaardelijk van haar te houden. Ook werd hij gevraagd of hij haar zou blijven ondersteunen, plagen en vasthouden, zelfs in moeilijke tijden. Na deze vragen werd het stel officieel uitgeroepen tot niet alleen echtgenoten, maar ook tot een team, een ‘gek koppeltje’ dat elkaars liefde en thuis was.
Juridische tekortkomingen en de uitspraak van de rechtbank
De rechtbank oordeelde echter dat de woorden die op de ceremonie werden uitgesproken, niet voldeden aan de wettelijke verklaring die vereist is volgens artikel 1:67, lid 1, van het Burgerlijk Wetboek. Volgens de rechter is hierdoor niet voldaan aan de formele vereisten om officieel te huwen. De gedeclareerde geloften, gebaseerd op AI-gegenereerde tekst, vormden geen geldige verklaring voor de wettelijke verbintenissen die bij een burgerlijke huwelijk horen.
Het effect op het huwelijksregister en de emotionele impact
Hierdoor werd vastgesteld dat het huwelijkscertificaat onjuist was geregistreerd in de burgerlijke stand. Het stel aanvoerde dat zij geen fout hadden willen maken en dat de ambtenaar bij de ceremonie dit niet had opgemerkt. Ze verzochten om de datum van hun oorspronkelijke trouwdatum te mogen behouden, omdat een wijziging emotioneel moeilijk voor hen zou zijn. De rechtbank erkende dat de datum belangrijk was voor het stel, maar benadrukte dat de wet voorrang heeft en dat het huwelijksregister niet kan worden aangepast op basis van persoonlijke wensen.
De interpretatie van de wet en de rol van AI
De uitspraak onderstreept dat het gebruik van kunstmatige intelligentie bij het opstellen van huwelijksgeloften niet kan worden beschouwd als een vervanging voor de wettelijke verklaring die bij een huwelijk vereist is. Hoewel technologie een ondersteunende rol kan spelen in communicatie, moet de wettelijke formaliteit altijd worden gewaarborgd door de juiste procedures en verklaring door de partijen zelf.
