Het incident en de context van de sanctioneringen
Op donderdag verklaarde Kaja Kallas, de hoogste diplomaat van de Europese Unie, dat Europa alert blijft omdat haar essentiële infrastructuur volgens haar “met een hoog risico op sabotage” wordt bedreigd. Een schip dat in Finland werd betrokken bij een incident, werd gearresteerd vanwege vermoedens dat het een onderzeese telecommunicatiekabel tussen Helsinki en Tallinn heeft beschadigd. Volgens de Finse douane vervoerde dit schip Russisch staal, dat onder EU-sancties viel.
Het arrestatieproces en de details over de betrokken boot
Op woensdag werd de logistieke boot Fitburg, een container- en vrachtschip van 132 meter lengte dat onderweg was van Sint-Petersburg, Rusland, naar Haifa, Israël, door de Finse politie gearresteerd. Aan boord waren 14 bemanningsleden afkomstig uit Rusland, Georgië, Azerbeidzjan en Kazachstan. De arrestatie volgde op verdenkingen dat het anker van het schip de onderwater telecomkabel in de Finse Golf had beschadigd.
Onderzoek naar de lading en sanctieregelgeving
Volgens voorlopige informatie bestond de lading uit staalproducten afkomstig uit Rusland, die onder strikte sancties van de EU vielen. De Finse douane bevestigde dat er woensdagavond een inspectie werd uitgevoerd. Experts van de douane concludeerden dat het staal onder de sectorale sancties van de EU viel, waardoor de invoer ervan in de EU verboden is.
De autoriteiten onderzochten nog of de EU-sanctieregelgeving in dit geval van toepassing was. Het staal blijft in beslag genomen totdat duidelijkheid wordt verkregen. Ook werd een voorlopige onderzoek gestart met het oog op een mogelijke overtreding van sancties.
Vervolging en delicten
De Finse politie onderzoekt het incident met de beschadigde kabel als een vorm van “opzettelijke grove schade, poging tot grove schade en verergerd verstoren van telecommunicatiesystemen”.
De bemanning, betrokken bij het incident, is afkomstig uit verschillende landen. Twee crewleden werden donderdag gearresteerd en twee anderen kregen een reisverbod. De politie weigerde de nationaliteiten en functies van de bemanningsleden bekend te maken.
De bredere situatie en de geopolitieke interpretatie
In de Baltische Zee zijn in recente jaren onderwaterkabels en pijpleidingen beschadigd geraakt, hetgeen tot bezorgdheid leidt over de energie- en communicatiestructuren van de regio. Sinds de volledige invasie van Oekraïne door Rusland in februari 2022 worden sabotagehandelingen zoals deze vaak gezien als onderdeel van een “hybride oorlog” door Rusland tegen de Weste.
Kaja Kallas van de EU benadrukte dat Europa alert blijft, vooral vanwege de verhoogde risico’s op sabotage van haar kritieke infrastructuur. Ze kondigde aan dat de EU haar kritieke infrastructuur verder wil versterken door onder meer te investeren in nieuwe kabels, de surveillance te intensiveren, meer reparatiemogelijkheden te creëren en zich te richten op Russisch schaduwgeschut dat ook gebruikt wordt voor hybride aanvallen. Op sociale media benadrukte ze dat de EU zich blijft voorbereiden tegen deze bedreigingen.
De kabel en de betrokken telecomoperator
De beschadigde kabel, woensdag aangevallen, behoort toe aan het Finse telecombedrijf Elisa en ligt in de exclusieve economische zone van Estland. Volgens Elisa werden haar diensten omgeleid en had de beschadiging geen invloed op de klanten.
