Verwachtingen voorafgaand aan de Londense ontmoeting
Op zondag verklaarde de Amerikaanse president Donald Trump dat hij van plan was contact te onderhouden met Europese leiders voorafgaand aan een ontmoeting met de Oekraïense president Volodymyr Zelenskyy. Deze bijeenkomst vond plaats op het Mar-a-Lago-landgoed in Florida, waar de leiders spraken over mogelijke manieren om de oorlog in Oekraïne te beëindigen. Trump uitte het geloof dat zowel Vladimir Poetin als Zelenskyy vastbesloten zijn om de vijandelijkheden te stoppen, vlak voordat hij de gesprekken inging.
De inhoud en context van de besprekingen
De leiders bespraken volgens bronnen het plan dat Oekraïne recentelijk had ontwikkeld voor een eind aan de oorlog. Dit plan, dat tijdens de vergadering werd gepresenteerd, bevatte een voorstel dat rekening hield met input van Amerikaanse functionarissen en werd gepresenteerd als een update van een eerdere vredeaanpak die door Trump was voorgesteld. Het plan omvat twintig punten en suggereert onder andere de instelling van gedemilitariseerde zones in bepaalde delen van Oost-Oekraïne. Dit zou de meest ingrijpende concessie zijn die Kiev sinds de invasie van Rusland in 2022 heeft overwogen.
De rol van Europa en de diplomatieke ontwikkelingen
Trump sprak tijdens de bijeenkomst positief over de Europese landen, die volgens hem een belangrijke rol kunnen spelen bij toekomstige veiligheidsarrangementen. Hij noemde Europese leiders ‘geweldige mensen’ en merkte op dat hun samenwerking cruciaal zou kunnen zijn. Veranderend van een eerdere toon, waarin hij hen ‘zwak’ noemde, uitte hij nu vertrouwen in het slagen van de onderhandelingen en gaf aan dat hij ook contact zou opnemen met de Russische president Vladimir Poetin na de vergadering.
Belangrijke diplomatieke gesprekken
Voorafgaand aan de bijeenkomst met Zelenskyy had Trump een uur durend telefoongesprek met Poetin, aldus Sky News. Trump beschreef het gesprek als ‘goed en zeer productief’, een indruk die werd bevestigd door de Kremlin-gezant Kirill Dmitriev. Rusland interpreteerde de Oekraïense tegenvoorstellen als een beginpunt voor verdere onderhandelingen. De Russische vicepresident Sergei Rjabkov stelde dat een definitieve overeenkomst onmogelijk zou zijn zonder een juiste oplossing voor de onderliggende oorzaken van de crisis.
De situatie in Europa en Oekraïne
Voorafgaand aan de gesprekken met Trump noemde Zelenskyy via X dat het ging om enkele van de meest actieve diplomatieke dagen van het jaar. Hij benadrukte dat er veel beslissingen konden worden genomen voor het einde van het jaar. Tijdens eerdere afspraken had de Oekraïense leider ontmoetingen met Canadese premier Mark Carney en telefonische sessies met EU- en NAVO-leiders, waaronder de President van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen.
EU-steun en toekomstige verwachtingen
De Europese top zag dat de steun voor Oekraïne onverminderd bleef, zelfs in tijden van oorlog en herstel. Volgens een bericht op sociale media was de steun van de EU voor Oekraïne stevig en zou dat zo blijven. Maastricht, dat slechts twee weken geleden had besloten om Oekraïne 90 miljard euro aan financiële steun te geven, wat ongeveer twee derde van de benodigde fondsen voor 2026 en 2027 vertegenwoordigt.
Recente vs. eerdere interacties
Een eerdere ontmoeting tussen Trump en Zelenskyy in februari verliep stroef. De Amerikaanse vicepresident JD Vance uitte toen kritiek op de gevoelens van Oekraïne over de steun die het van Amerika ontving. Trump stelde destijds dat hij niet beschikte over de ‘kaarten’ om door te gaan met de militaire steun, wat de diplomatieke relaties op dat moment onder druk zette.
