Palpabele spanning binnen Labour over toekomstige relatie met Brussel
De Britse premier Keir Starmer wordt geconfronteerd met een toenemende onenigheid onder een van zijn hoogste politici binnen de Labour-partij, met betrekking tot de koers ten aanzien van de Europese Unie. Op zondag uitte de minister van Volksgezondheid, Wes Streeting, de behoefte aan het versterken van de economische banden met de EU. Zijn uitspraken worden door velen geïnterpreteerd als een voorzichtige oproep om opnieuw toe te treden tot de douane-unie van de landen in de Europese Unie.
Streeting benadrukte dat een diepere handelsrelatie met de EU de meest effectieve manier is om de groei in de Britse economie te stimuleren. Hij voegde eraan toe dat het vertrek uit de EU een aanzienlijke economische terugslag heeft veroorzaakt voor het land. Sinds het Brexit-referendum hebben opeenvolgende Britse regeringen zich verzet tegen een herintrede in de douane-unie. Het belangrijkste argument hiervoor is dat dit Londen zou beperken bij het sluiten van eigen handelsakkoorden en zou verplichten tot het naleven van talloze EU-regels, zonder dat het de mogelijkheid heeft ze zelf te beïnvloeden.
Controverse over vrij verkeer en toetreding tot de douane-unie
Streeting onderstreepte dat het vrij verkeer van personen, een voorwaarde van de EU voor volledige toegang tot de interne markt, een rode lijn is voor Londen. Tegelijkertijd laat hij zien dat dit niet per se een vereiste is voor toetreding tot de douane-unie, wat onder andere het geval is bij Turkije. Dit land maakt deel uit van een douane-unie met de EU, hoewel haar burgers niet het recht hebben om in de EU-lidstaten te wonen en te werken, en vice versa.
Starmer en de koers richting nauwere samenwerking met Brussel
De leider van Labour, Keir Starmer, heeft herhaaldelijk de suggesties voor een nauwere band met de EU afgewezen. Dit doet hij uit angst voor Nigel Farage, de populistische politicus die met zijn partij Reform UK vooral onder de EU-sceptici populair is en momenteel voorloopt in de peilingen vóór Labour.
Onder Starmer heeft Labour een meer terughoudend standpunt ingenomen ten aanzien van immigratie, terwijl de partij ook een gematigde heroriëntatie probeert te realiseren in de betrekkingen met Brussel. Hierbij richt men zich op beperkte samenwerking op gebieden zoals defensie en het Erasmus-programma voor studentenmobiliteit.
Politieke discussie over de douane-unie binnen de regering
Streeting is niet de eerste topfunctionaris die de mogelijkheid van een herintreding in de douane-unie op de tafel legt. Eerder deze maand sprak vice-premier David Lammy zich uit over de economische voordelen die landen zoals Turkije behalen uit hun lidmaatschap van de douane-unie. Zijn opmerkingen werden door Starmer onmiddellijk geridiculiseerd en krachtig afgewezen, waarbij werd benadrukt dat het niet de officiële lijn van de partij is.
Daarnaast blijft de liberale partij, de Liberaal-Democraten, zich voorstander tonen van lidmaatschap van de douane-unie. Echter, hun steunpeil ligt momenteel slechts rond de 3% in de peilingen.
Dit jaar sloot de EU overeenkomsten met Indonesië en een handelsovereenkomst met voormalig president Donald Trump, maar liep achter op procesdoelen met India en slaagde er niet in om het Mercosur-akkoord af te ronden.
In tegenstelling tot de EU heeft het Verenigd Koninkrijk een handelsakkoord met India gesloten en behaalde het lagere Amerikaanse tarieven dan de EU. De onderliggende politieke en economische omstandigheden maken de discussie over de Europese nauwere band tussen Londen en Brussel actueel en complexer dan ooit.
